( 1«9 ) , 



de magneetkraclit der staaf; de sliiigertijd gedi het produd 

 dezer beide grootheden, waardoor dan vervolgens de mag- 

 netische kracht der aarde op de plaats der waarneming in 

 ahsolute, maat gevonden wordt. In deze wijze van bepalen 

 komt evenwel een element voor, dat eigenlijk vreemd aan 

 de gezochte grootheid is, namelijk de tijd ; en ten andere 

 is zij ook afhankelijk van het moment van traagheid der 

 slingerende staaf, dat afzonderlijk, — hoe dan ook, • — ge- 

 zoclit moet worden. Toevallig is mij een denkbeeld voor- 

 gekomen van eene manier, waardoor de absolute waarde der 

 horizontale aardmagnetische kracht zonder tijdsbepalingen 

 kan gevonden worden. Bij het intensiteits-kompas kan door 

 de waarneming van hoeken en afstanden gevonden worden : 

 ] ". de rerlionding tusschen de magnetische momenten der 

 beide naalden , 2". de verhouding van de som dezer mo- 

 menten tot de horizontale aardmagnetische kracht. Nu is 

 voorlang reeds de volgende proef bekend, ta weten : indien 

 twee week-ijzeren naalden nevens elkander aan draden wor- 

 den opgehangen, zoodat de eene naald de andere aanraakt,, 

 en men vervolgens een der einden eener krachtige magneet- 

 staaf onder de ijzeren naalden brengt, deze dan van elkan- 

 der afwijken. Deze proef leidde mij tot het denkbeeld, dat 

 evenzoo de raagneetnaaklen van het intensiteits-kompas, wan- 

 neer zij naast elkander, met twee fielijknamige polen boven, 

 en de twee andere gelijknamige polen onder, aan draden 

 opgehangen werden, zij van elkander zouden afwijken. De 

 hoegrootheid der uitwijking of verwijdering der beide mag- 

 neetnaalden is dan noodwendig eene functie van de magneti- 

 sche krachten dier naalden en van het gewigt van elke naald. 

 Men kan de draden waaraan de magneetstaven hangen, 

 ook aan twee nabij elkander- gelegen ophangpunten beves- 

 tigen, en dan, beurtelings de gelijknamige, en de ongelijk- 

 namige polen der naalden naar boven rigten, als wanneer, in 

 het eerste geval de naalden van elkander zullen afwijken. 



