( 195 ) 



♦ 



veleii, maar zelden of nooit heeft men die gangen aau 

 een onderzoek onderworpen, dat eenig licht kon verspreiden 

 over den invloed van storingen, die zij, onafhankelijk van 

 de volkomenheid des uurwerks, moeten ondervinden. Dit 

 verschijnsel laat zich hieruit verklaren, dat de sterrekun- 

 digen den gang hunner sliugeruurwerken gewoonlijk slechts 

 voor kleine tijdvakken behoeven te kennen, maar het is 

 niet bewezen, dat, voor die kleine tijdvakken, de invloed 

 van uitwendige storingen zich verliest in de onregelmatig- 

 heden des gangs, die uit de onvolkomenheden van het uur- 

 werk voortvloeijen ; of dat de bepaling der Eegte-Opklim- 

 mingen van hemellichten, met de meridiaan-werktuigen ver- 

 kregen, niet in naauwkeurigheid zoude winnen, indien die 

 invloed werd in rekening gebragt. Hoe goed een compen- 

 satie-slinger ingerigt en hoe naauwkeurig hij geregeld moge 

 zijn, de invloed van de warmte op den gang des uurwerks 

 zal toch nimmer geheel en al onmerkbaar worden. De vaak 

 zoo schielijk veranderlijke drukking der lucht kan, ook in 

 korte tijdvakken, zeer merkbare veranderingen in den gang 

 des uurwerks teweeg brengen. De invloed van den tijd laat 

 zich, ook bij den gang van slingeruurwerken, niet zelden 

 duidelijk ontwaren en het is ook klaar, dat de verdikking 

 der olie de schommelingen eens slingers allengs moet ver- 

 kleinen en den gang des uurwerks versnellen. Die verdik- 

 king der olie zal langzamer of schielijker en regelmatiger 

 of ouregebnatiger voortgaan, naarmate de olie zelve meer 

 of minder voortrellelijk is, en het Iaat zich aanzien dat de 

 invloed van den tijd op den gang eens slingeruurwerks inet 

 Jen tijd zelf veranderlijk moet kunnen zijn. Het is alge- 

 meen bekend, dat een slinger, die op zich zelf een volmaakte 

 compensatie-slinger zoude zijn-, niet meer volmaakt compen- 

 seert, als hij aan het uurwerk verbonden is, omdat hij dan 

 niet alleen zijne eigene uitzetting en inkrimping, maar ook 

 de verandering, die de vloeibaarheid der olie met de ver- 



