I 



( 197 ) 



betrekkelijke plaatsbepaling van ligchaiiien des zonnestel- 

 sels, die steeds de voorname werkzaamheden van liet tegen- 

 woordig observatorium ie Leiden uitmaakte, is met eene vrij 

 ruwe tijdsbepaling te vreden. Alleen werd eene zeer naauw- 

 keurige tijdsbepaling gevorderd bij de waarneming van 

 sterrebedekkingen, en dan trachtte men zich van den gaug 

 des uurwerks onafhankelijk te maken. Indien het eenigzins 

 mogelijk was, werd onmiddellijk vóór eu onmiddellijk na de 

 sterrebedekking, eene tijdsbepaling volbragt en de -naarne- 

 ming werd als mislukt beschouwd, indien dit zich onmo- 

 gelijk betoonde. 



De betrekking, waarin ik sedert twee jaren bij de 

 Nederlaudsche Marine ben geplaatst, gaf mij niet slechts 

 de gelegenheid, maar stelde het mij ook ten pligt een on- 

 derzoek omtrent den gang van althans één goed sterrekun- 

 dig slingeruurwerk in het werk te stellen. Aan het obser- 

 vatorium te Leiden zouden de instrumenten der Marine 

 bewaard en aan een streng onderzoek worden onderworpen. 

 Eene lange zolderkamer, behoorende tot het observatorium, 

 en vier verdiepingen lager liggende dan de twee celletjes, 

 waar alleen waarnemingen mogelijk zijn, was vroeger de 

 bewaarplaats alleen van eenige oude onbruikbare werk- 

 tuigen eu van hulptoestelleu voor het onderwijs in de po- 

 pulaire sterrekuude. Die toestellen moesten plaats maken 

 voor de tijdmeters en de overige werktuigen der Marine en 

 aan den ouden zwareu binnenmuur van de zolderkamer 

 werd, voor het onderzoek der tijdmeters, het sterrekundig 

 slingeruurwerk hohwü N" 15 opgehangen, dat aan de Ne- 

 derlandsche Marine behoort. Tijdsbepalingen, zoo naauw- 

 keurig als men die verkrijgen kan, waren toen op het ob- 

 servatorium te Leiden noodzakelijk geworden en werden met 

 grooten ijver, eerst door den Heer M. hoek en later door 

 den Heer n. m. kam, volbragt. 



Het was mij gebleken dat men, geen valsch oordeel wil- 



