( 221 ) 



zoclit, eii daardoor bevonden bad, dat de gang van een uur- 

 werk, met zulk eeneu slinger, bij eene rijzing des barome- 

 ters van 1 m. m., eene vertraging van 0'*,0165 moest on- 

 dervinden. Ook BESSEL gewaagde van dit onderwerp in 

 zijne Un'ersuchungen ilher Penduluhren die, in het jaar 

 1812, in de Astr. Nadir. W. 465 werden opgenomen. 

 Zonder eenige waarneming ter hulp te roepen, leidde bes- 

 SEL uit zijne theorie af, dat de vertraging van den dage- 

 lijkschen gang eens uurwerks met eenon gewonen kwik-eom- 

 pensatie-slinger, bij eene rijzing des barometers van 1 m. m., 

 0^0147 moet bedragen. Zonder zijnen voorganger uobinson' 

 te vermelden, gaf bessel de uitkomsten zijner berekenin- 

 gen omtrent de afmetingen en de plaatsing van eenen ba- 

 rometer, welken men aan den slinger zoude moeten verbin- 

 den, om die werking te vereffenen. 



Mij zijn geene onderzoekingen, omtrent den invloed van 

 den stand des barometers op den gang van stenekundige 

 slingeruurwerkeu, bekend, dan de bovengemelde. Wegens het 

 bedrag, dat baily en bessel vcor dien invloed hebben ge- 

 vonden, moet het zeer bevreemden, dat dit onderwerp in 

 zoo geringe mate de aandacht der steiTekundigen tot zich 

 getroklvcn heeft. Naar de uitkomsten, door baily en bessel 

 verkregen, zoude een barometerstand van 2 Ned. duimen 

 boven of beneden den gemiddelden, den gemiddelden dage- 

 lijkschen gang eencr pendule O*, 3 veranderen, en hield zulk 

 een hooge of lage barometerstand gedurende slechts drie 

 dagen aan, zoo zoude dit op zich zelf reeds genoeg zijn^ 

 om, na een zoo klein tijdsverloop, eene fout van eene 

 volle seconde in de bepaling van den stand des uurwerks 

 teweeg te brengen. Het is natuurlijk, dat ik zulk eene 

 fout niet kon dulden bij de tijdseinen, die aan het obser- 

 vatorium te Leiden worden gegeven. De invloed van den 

 barometerstand zoude de voornaamste bron van onzeker- 

 heid bij de tijdseinen kunnen worden, en boven alles hield 



