( 287 ) 



den tijd, die er noodig geweest moest zijn, om eeu' kei van 

 Kreutznach naar Tiel te rollen; den afstand namelijk, die 

 eeu gedeelte van het riviergrind doorloopen zoude moeten 

 hebben. 



Wanneer men echter, bij eenen zeer lagen waterstand, 

 een gedeelte der grindbeddingen op den bodem der rivie- 

 ren voor den dag ziet komen; wanneer men de ligging 

 der heibanen, of der grind- en zandplaten uit vroegere ri- 

 vierarmen, naauwkeurig opneemt, en vervolgens nagaat, welke 

 steensoorten hier voorkomen, dan verkrijgt de vraag een ge- 

 heel ander aanzien en is men gedwongen om die in tegen- 

 overgestelden zin te beantwoorden. 



De grindbanken vormen wel degelijk een zamenhangend 

 geheel van de beneden-rivieren af aan tot waar, bij Bonn 

 en Maastricht, de rivierbodem geheel en al uit grind en 

 keijen bestaat. In de diepten, waar de stroomsnelheid te 

 sterk is om het bezinken van zand te veroorloven, vindt 

 men overal het grind bloot liggen, en deze banken ver- 

 plaatsen zich steeds, bij elke der aanhoudeüd voorkomende 

 veranderingen, die er in den loop van den stroom plaats 

 vinden; terwijl zij, ter plaatse waar de stroomsnelheid ver- 

 mindert, onmiddellijk met zand, en later welligt met klei 

 overstort en dus voor eene verdere verplaatsing bewaard 

 blijven. Bij de lage waterstanden van 1857 heeft men op 

 den Ehijn en de Waal, tot bij Wijk bij Duurstede en Zalt- 

 Bommel, bijna overal grind gebaggerd ten behoeve der kunst- 

 wegen. Nabij deze laatste plaatsen evenwel is de grootte 

 der kiezels gering en niet veel meer dan die van hazelno- 

 ten, juist overeenkomstig aldus met hetgene men van te 

 voren bepalen kon; dat de grootte van het grind namelijk, 

 de rivier opwaarts, toe moest nemen in verhouding met de 

 vermeerderende stroomsnelheid. 



De grind- en zandbanken van vroegere rivierarmen, die 

 onder den naam van heibanen in de Betuwe bekend zijn. 



