( 139 ) 



Elke waarde van kolom I en II geeft de helling der as 

 in niveaudeelen, gemiddeld uit twee nivelleringen. Daar 

 1 niv. deel = 0,99" is, is de gevondene waarde = 0",515. 



De afstand der tappen is 680™™, de hoek der onderste 

 pannen 90' en die bij het niveau 92°. Hieruit volgt 

 voor het verschil in dikte 



E — r = 0,0000602 mill. *j 



De tap aan het cirkeleinde was de dikste. Het bleek, 

 dat de helling der omwentelingsas geregeld toenam met die 

 van den kijker tusschen 0° en 70' hoogte. Verder op kon 

 men dit niet onderzoeken, daar de kijker bij 70' tegen het 

 niveau stoot. Bij de waarnemingen stond de kijker steeds 

 op minstens 77" hoogte, en er kon dus nimmer genivelleerd 

 worden bij den stand, waarin men waarnam. Men moest 

 dus het niveau bij eenen anderen stand aflezen, b. v. bij 

 70', hetgeen bij ronde tappen ook de helling der hoogere 

 standen is, maar geenszins bij onregelmatige tappen, zoo 

 a'.s deze. Het bleek echter bij een onderzoek- omtrent den 

 invloed van den onregelmatigen vorm, dat deze fout geheel 

 geëlimineerd wordt door het omleggen van den kijker. Bij 

 de waarnemingen werd dus steeds genivelleerd bij K O en 

 KW, en bij eene helling van 70"; voor de dus gevondene 

 helling werden de waarnemingen gecorrigeerd. 



Wegens den hoogen stand der sterren werd steeds een pris- 

 malisch oculair aangewend. Door middel van eene schroef 

 kon men den kijker eene zachte beweging geven om de ster 

 te volgen. Daar het echter vermoeijeud was, te gelijk het 

 oog voor het oculair en de hand aan de veel hooger ge- 

 plaatste schroef te houden, werd in den kop van deze eene 

 gleuf gemaakt, waarin een koord met eene kastrol liep. Door 

 zacht aan het koord te trekken, kon men den kijker zoo 

 langzaam en regelmatig bewegen als men wilde. 



•) Deze opg.avc kan men echter niet als Yolkomen zeker beschou- 

 wen, daar dit verschil althans voor een deel door de ongelijke zwaarte 

 der beide armen van den kijker kan worden veroorzaakt. 



