( ^72 ) 



de laatste jaren zooveel grondiger ingestelde onderzoek aim- 

 gaandc de afwijkingen van het kompas, herhaaldelijk er 

 naar getracht heeft, om een middel uit te denkou, dat, ge- 

 heel onafhankelijk van astronomische of aardsche peilingen, 

 de grootte der afwijking, die op het kompas wordt uitge- 

 oefend, aan boord zelven konde aanwijzen. Daardoor toch 

 zoude men een waarborg te meer erlangen, om de juist- 

 heid der aanwijzing van het kompas na te kunnen gaan, 

 juist wanneer de gelegenheid tot andere waarnemingen 

 zoude ontbreken. 



De pogingen, om in dien zin een kompas te vervaar- 

 digen, , mislukten echter steeds en zelfs walkers kompas, 

 dat, naar men meende, deze vereischten bezitten zoude, 

 bleek, aan boord beproefd zijnde, niet te voldoen. 



Thans echter is de Heer stamkaet verder gegaan; en 

 zijn onderzoek aangaande de wedcrkeerige werking van twee 

 boven elkander geplaatste magneetnaalden, wanneer zij bei- 

 de onder den invloed zijn van nog eene magnetische kracht, 

 hebben hem in staat gesteld, om in eene afzonderlijke ver- 

 handeling de theorie te ontwikkelen van het door hem uit- 

 gedachte Intensiteitskompas, eene imrigtiug namelijk, be- 

 staande uit twee kompasnaalden met hare rozen, die met 

 de middelpunten verticaal boven elkander zijn opgehangen, 

 waarmede aan boord van ijzeren schepen de afwijkingen 

 van het gewone kompas worden bepaald, vooral wanneer 

 geene waarnemingen van hemelligchamen of ver verwijderde 

 aardsche voorwerpen gedaan kunnen worden, alsmede voor 

 bepalingen van de horizontale intensiteit van het aard- 

 magnetisme op zeereizen met houten schepen. 



De verhandeling kan dus beschouwd worden uit twee 

 lioofdafdeelingen te bestaan : 



a. Theorie van het Intensiteitskorapas. 



/'. Het gebruik daarvan aan boord van ijzeren en houten 

 schepen. 



