( 2«1 ) 



Ingere jilantenvornicn ontstane zuur on het salpeter- 

 zuur des dampkrings iu breedc trekken uitkomen. 

 Uit de opgave der zich daarbij voordoende verschijn- 

 sels, leidt spreker af, dat de gesteenten, welke soda 

 houden, veel sneller verweeren dan diegene, welke pot- 

 asch bezitten. De soda mag genoemd worden het al- 

 cali in beweging ; de potascli het alcali in rust, en 

 steeds geneigd, om zich, gelijk men het heet, vast 

 te leggen. Als voorbeeld haalt hij het verweeren der 

 veldspath-soorten aan, die vooral door het koolzuur- 

 water verweeren. Waar koolzuurwater met zulke 

 gesteenten in aanraking komt, zal kiezelzuur en aluin- 

 aarde achter gelaten worden in den vorm van kao- 

 lin, klei enz. enz., waarin zoo het potasch houdende 

 veldspath was, een deel van het alcali zal achterblij- 

 ven ; het vrij geworden alcali zal zich, door het wa- 

 ter voortgeleid, weldra weder met de aardlagen ver- 

 binden, waardoor het dringt. 



De koolzure soda, uit verweerde sodahoudende ge- 

 steenten ontstaan, daarentegen legt zich in dergelijk 

 geval niet vast, maar wordt als weggespoeld. Als 

 nader bewijs voert spreker de minerale wateren aan, 

 rijk aan sodazouten, maar arm aan potasch, of haar 

 wel geheel missende. Ook vermeldt spreker do kunst- 

 matig gevormde minerale wateren, en het water, dat 

 als gewoon drinkwater gebezigd wordt, hetwelk bij 

 eene betrekkelijk ruime hoeveelheid soda, zeer wei- 

 nig of geene potasch bevat. Let men voorts op de 

 zamenstelling van het zeewater, hetwelk men het 

 uitspoelsel der aardkorst zou kunnen heeten, dan vindi, 

 men iu 100 deelen zouten daarvan 78 i- keukenzout 

 op 1 d. chlorkalium. Overal derhalve vindt men het 



VF.RSL. 1;N MEDED. AFD. NATirmiK. DEEL IX. 20 



