( 311 ) 



lüj tlit schrijven bepaalde ik mij t.oi het noodzakelijke; 

 ik liet de in mijn oog zonderlinge bcvvoriiigen, die in liet 

 rapport voorkomen, onaangeroerd, als in geene onmiddellijke 

 betrekking tot de hoofdzaak. Zoo schreef ik geen woord 

 van de vreerade stelling, dat, bij dreigende onweders, de ge- 

 boiinen inwendig tegen' onheilen door electrischo werking 

 tinveeg gebragt, zouden beveiligd zijn, omdat een luchtelec- 

 trometer binnen een gebouw geene sporen toont van clec- 

 trische spanning. 



Hetzelfde toch heeft, zelfs volgens den Heer vax rees, 

 ook plaats buiten de gebouwen; ook ddiir wordt de elec- 

 trometer op zekereu afstand niet aangedaan. Nu zal men 

 toch dajiruit wel niet willen afleiden, dat deze gebouwen 

 uitwendig voor het onweder beschut zijn; evenmin laat zich 

 dit dus uit het niet aandoen van den electrometer binnen 

 liet gebouw, voor de voorwerpen diuir geplaatst, besluiten. 



Eeeds in 1788 werd in eene door de Hollandsche Maat- 

 schappij der Wetenscliappen met goud bekroond en in het 

 Zb'^ deel harer verhandelingen gedrukt stuk aangetoond, 

 dat op een' condensateur boven en bij de huizen eener stad 

 eene veel geringere werking door de electriciteit werd teweeg 

 gebragt, dan in het open veld; maar wie zou daaruit dur- 

 ven alleiden, dat de gebouwen van eene stad niet door den 

 bliksem konden getroffen worden! 



Ik heb ook niets willen zeggen van de tegenspraak, om 

 de klok midden in het gebouw in verband te brengen met 

 de afleiders, terwijl al het overige metaal onverbonden bleef, 

 in verband mot eene metalen klok midden op het hoofdge- 

 bouw, van waar de bliksem in alle rigtingen op het metaal 

 in het gebouw kan overspringen; overspringen op metaal- 

 massa's, die, onverbonden zijnde, op zich zelven staan, en 

 waarin ook zonder overspringing de electriciteit vrij kan 

 worden, en dergelijke noodlottige ontladingen als in het 

 bekende geval van ritciiie op nieuw doen ontslaan. 



