(6) 



daineulum inquirere neglexerunt, atque omnino prudentiae potius regulas 

 quasdam , quam juris principia de civilate et imperio constituerunt. 

 Quum Allienis et Roma5, libera republica, apud populum esset suprema 

 polestas, et ab boc pubbce exercerelur: populum esse summum impe- 

 ranleni, ab eoque derivari omne imperium, sententia erat pbilosopborum 

 iilorum ; neque autem bi disseruerunt de eo, num populo etiam in uni- 

 ^ersuni, secundura rationis principia, competeret summa potestas, ita ut 

 ;ib eo solo illa transferri in abos posset. Neque magis banc qua?stionem 

 ti'actarunt Romanorum Jurisconsulti. Supremam potestatem a populo 

 Principi concessam esse, staluunt quidem Gajus et Vlpianus , atque id 

 quoque tradit Justinianus Imperator (1). Verum Jurisconsulti ilh Impe- 

 ratores tantum Romanos populi consensu et conventione summum impe- 

 riurn accepisse docent; neque tamen id, quod jure pubhco Romano obti- 

 nuit, tamquam principium universale ab iis propositum esse censeamus. 

 Ab interitu imperii Romani in Occidente usque ad Sacrorum reforma- 

 tionem . juris pubbci uuiversabs studia fuerunt nulla. Philosopbi in 

 exphcando aut impugnando Aristotele satagebant ; et formularura dialec- 

 ticarum studio capti, de civitatis et imperii origine atque natura parum 

 solhciti erant. Tbeologi autem juris pubhci imiversalis exphcationem 

 putabant parteni esse tbeologiae ; ideoque mutua imperantium subdito- 

 rumque jura ex sacra scriptura, cauonibus, conciliis, sententiisque patrum 

 ecclesise, decidebant. Jurisconsulti Romani atque Canonici de publicis 

 negotiis non ahter quam secundum juris Romani vel Canonici praecepta 

 judicabant. In iha igitur temporum barbarie , pbilosopbia scbolasticis 

 argutus et ineptiis demersa, jure autem naturah cum Romano et Cano- 

 nico , nec non cum tbeologia inepte confuso , num mirari possumus , 

 neminem in juris fundamentum , quo, secundum rationis decreta, su- 

 perstructum censeri debeat summum imperium, inquisivisse ? Commiuiis 



(i) t< Constitutio priucipis est, quod Iniperalor decreto vel edicto, vel epislola conslituit; nec 

 » unquam dubitatura est, quin id legis vicem obtineal, cum ipse Imperalor/Je/- /f^em imperium 

 » accipiat." Gajus Comment. Iiist. I, 5. o Quod priucipi placuit, legis habet vigorem : ulpote 

 » quum Lege Regin, quas de impiTio ejus lata est, populits ei et in euin omiie suum impeiium 

 » et poteslatem confeiat." L. \. D. de constit. piinc. Qua; quidem verba repelit Juslinianus 

 iu § 6. J. de J. N. G. et C. 



