(17 ) 



Quis esl, A. H. , qui non intelligat, summum in republica imperium 

 iure quodam debere constitutum esse? Nam si nullo illud justo fanda- 

 mento nititur ; neque is, qui tenet publicarum rerum summam, ^Mre 

 imperat, sed sola vi dominatur ; neque ciy es jure obediunt, sed ad 

 obedientiara pi compelluntur. Quod vero aliud summi imperii funda- 

 mentum, justum ac legitimum, excogitari potest, prBeter liberam civium 

 voluntatem atque consensum ? Homini enim ab origine nuUa alia coni- 

 petunt jura , nisi ea , quae cum ipso quasi nata sunt , et originaria 

 appellantur. Ad hsec autem jura profecto non pertinet jus aliis impe- 

 randi, quae, ad cousiHum quodcunque obtinendum, fieri ab ipsis, quae 

 omitti debeant ; quum omnes sane eadem et asquali a natura libertate 

 fruantur, eaque nuUis abis limilibus nisi legitima reliquorum libertate 

 circumscripta ; ideoque a natura universi, in mutuis rebus atque negotiis, 

 non nisi rationis legibus et imperio subjecli sint. Quae quum ita se 

 habeant, jus imperii, seu jus ahis agendi normas praescribendi, eorumque 

 actiones ad obtinendum finem quemhbet moderandi, procul dubio debet 

 adquiri, quippe quod a natura nondum exsistit. Verum jus illud ab 

 ahis hominibus exigendi , ut voluntatem viresque suas in rebus omnibus , 

 quae ad finem propositum spectent, ahorum hominum voluntati submit- 

 tant , ut igitur faciant , ad quod faciendum non a natura obligantur , 

 non potest nisi libero eorum consensu adquiri. Itaque nemini imperium 

 in alios jure competit, nisi voluntate eorum, qui libere se illi sabjecerint; 

 neque alterius imperio obediendi exsistit officium, nisi a subditis libere 

 susceptum. Ex quibus manifestum est, summam quoque in republica 

 potestatem debere communi civium consensu superslructam cogitari : 

 atque hoc sensu recte docemus, summum imperium a populo manare. 

 Quaecunque igilur sit rerum publicarum forma, sive cives universi, sive 

 optimates, sive princeps, summi imperii jure fruantur; sive absoluta sit, 

 hoc est, nullis aliis nisi naturae limitibus circumscripta , sive publicis 

 institutis temperata sit potestas suprema , eam populi voluntate niti 

 contendimus. Neque in eleclivis tantum, verum in hereditariis quoque 

 regnis imperium communi civium consensu in principis succesorem 

 transmitli statuendum est. In his enim civitatibus populi voluntas, suc- 



3 



