( 10 ) 



exlraueis communicari. Civitas quidem cerle , concesso extraneis jure 

 fortunarum suarum sedem in territorio habendi, generatim quoque veUe 

 ac consentire videlur, ut ii jam non ipsi, nec pro iis civitas peregrina, 

 jurium originariorum usum , tam erga cives quam erga civitalem, ordi- 

 nent ac moderentur, de juriljus suis controversis aut Isesis judicent, 

 eave ab injuriis vi tueantur; verum ut ipsa, eaque sola eorum jura ac- 

 curale definiat, deinde ea in dubium vocata secundum leges constitutas 

 decidat, et denique a civium suorum aut aliorum subditorum Isesionibus 

 defendat. Id enim necessario exigit imperium civitatis internum et su- 

 prema reipubl. salus, ne in territorio perpetuam sedem habeant homines 

 illo imperio sohili. Quse tamen necessitas quum non adeo late pateat , 

 respectu eorum qui temporaueam tanlum in territorio commorationem 

 faciunt, ideo neque tam late extenditur commodorum civilium cum iis 

 communicatio. Hos enim sufficit legibus, de injuriis in civitate avertendis, 

 lalis obtemperare, judiciis , quoad illarum ambitum et apphcationem 

 parere, neque vi pubhcae in civitatis civiumque tutelam adhibitae resis- 

 tere; adeoque id tantum reipubh salus requirit, ut suum in iUos impe- 

 rium valeat in omnibus, qua: ad securitatem pubhcam aut privatam 

 intersunt. Denique illos quibus resp. agrorum commercii faciendi bene- 

 ficium concessit, fundos a se possessos non subducere imperio territoriah 

 civitatis refert, quum summo scopo a civibus in commune consequendo 

 adversetur, et ipsi territorii cujusque notioni repugnet, ut ahqua ejus 

 pars peregrina regatur potestate (1). 



XI. Aha etiam ralione accessorie obhgatur civitas ad certi cujusdam 

 commodi civihs usum extraneo permittendum ; idque inlerdum vi volun- 

 tatis su;e expresse declaratae, quando leges ejus talem efTectum cuidam 

 peregrini facto tribuunt; quo pertinet vis legum iharum, qu£e actuum 

 in territorio rite gestorum fidem determinant, ahaque pkira. 



Interdum autem consensus iste tamquam conditio necessaria iis legibus 

 tacite videtur inesse, qua; peregrinis permittunt, ut jura quBedam adver- 

 sus cives , aut in fundis suis adquirant. Quum enim civitas tolerare 



(i) Cf. Rolin, diss. laiid. luliod. § XI - XIV. 



