( 17 ) 



post mortem sensum sit liabiturus" (1). Cui assentit etiam Seneca scri- 

 bens : » cum de animorum seternitate disserimus, non leve momentum 

 apud nos habet consensus hominum aut timentium inferos , aut colen- 

 tium" (2). Ex recentioribus philosophis huic argumento Gassendus , qui 

 ad moraha argumenta idrefert, ma.ximum inprimis adjudicavit pretium. 

 Huc fere redit ejus argumentatio. Kihil tutius est ad confirmandum ali- 

 quid quod homines adtineat, quam ipse generis totius consensus. Utenim, 

 cum disquiritur quod ad jus animale spectat, opinionem expendimus ex 

 observatione eorum, quse sunt animahbus omnibus communia; sic dum 

 aliquid quaerimus, quod juris huniani sit, sequum est ferre sententiam 

 ex eo, quod omnibus probatur. Videlicet aut nulla est, aut hasc est ha- 

 benda lex et vox naturae. Et quamvis singuh homines inprimis philosophi 

 de animorum immortahtate dubitent vel plane eam negent: nihil tamen, 

 cum errare sit humanum , hoc valet ad infringendam hujus argumenti 

 vim et eJhcacitatem. Insuper de multis rebus ahis, de quibus homines 

 plerique indocti bene judicant, iidem saepe absonas fovent opiniones et 

 plane ahsurdas. Neque hoc vere contenditur, communem illam immor- 

 tahtatis spem a legislatore quodam prudenti ortam esse; quod vel exinde 

 patet, quoniam apud gentes , quae ne sciunt quidem , quid sint leges, 

 quaeque omnis legislationis sunt expertes, eadem illa fides reperitur (3). 

 Quodsi vero , cum in omnibus causis in ipsos testes inquirere et de- 

 beamus et soleamus, auctorum ad istam sententiam advertimus cum 

 numerum tum indolem, inveniemus certe Iioc non parum conferre ad 

 majorem huic communi persuasioni attribuendam vim et auctoritatem. 

 Nimirum quod ad testium numerum attinet, antiquissima jam aetate 

 haec sententia obtinuit; plurimi cum veteris tum recentioris aevi philo- 

 sophi ei consensum praebuerunt; omnibus denique et singulis hominibus 

 atque integris nationibus tum excultis tum barbaris insita fuit. Quod 

 quum ex praecedentibus satis liquet, non duhitare possumus, quio ii, 



(O Cic. Tusc. qusest. I. I. c. i3 in med. el i5 in fiue. Attingit etiam hoc argumentum 

 Plato in Phasdone, Phasdro , Timaeo, de republ. 1. II. passim. 



(2) Seneca ep. 117. 



(3) Cf. Gassendus physic, sect. III. lib. X seq. 



3 



