(48) 



Si enim aiiimus et coipus sihi irnicrni oppouunUir, liic oppositionem 

 iion conlradicloriam, verum oontrarinni lantunimodo locum liabere, ma- 

 iiilestum est. Itaque qua.'cun<jiie ile (jiversilate animi et corporis expe- 

 rienlia observatione et meditatione innotescunt, iion tantum valent nt 

 staluere liceat, quoniam corpus ex maleria constat, animum idcirco niliil 

 cum materia liabere admixtum. Quodsi deniijue liic recordemur demon- 

 slrationem necessariam esse eam, quae ex argumentis intuilivis atque ex re 

 ipsa objecta deducatur, facile evincemur, liac quoque in re cerli quid 

 stalui non posse, sed omnia ad fidem rationi convenientem. esse reducenda. 

 At faciamus jam incorporeara animi naturam certo et juste esse de- 

 monstratam, nondum tamen cedere coganlur adversarii; superest enim, 

 quod obiiciant. Nimirum inficias iri nequit atque usu et experieutia con- 

 firmatur , conscieutiam sui ij)sius et quse huic conjunctae suiit , animi 

 oj^erationes varios admittere gradns. Quin eliam interdum accidit, si non 

 in alto sopore, al in deliquio tamen diu mersis, morlis accessione, et id 

 eenus aliis, ut utrumque penitus evanuisse, ac filum cogitalionis prorsus 

 al)ruptum esse videatur. Eliamsi igitur concedatur, animum tamquam 

 iiaturam incorpoream divisione uon posse dissolvi; niliilo tamen niiruis 

 lieri possit, ut ha^cce conscientia sui paulatim ac in dies diminuatur 

 adeoque omnes gradatim animi vires deticiant. Et vero siniplex illa sub- 

 stanlia si coiporis organis sive externa , sine qua in liac vita operari 

 nequeat, condilione jmvetur, utrum ita languescens existat an pereat, 

 non niultum sane interest. Hujus igitur contrarium antea ex ejus natura 

 demonstrari debet, quod revera non facile censendum est. Mentem enim 

 sibi ipsam non suflicere ad existendum sequitur ex successiva ejus dura- 

 tione, dependentia, mutabilitate et linitate , quippe quae satis sujierque 

 eius contingenliam evincant. Quodsi Iiic ita resjiondeatur, veri non esse 

 simile, ejusmodi languorem viriumque deminutionem locum esse habi- 

 turum neque a Deo optimo admissum iri; id nihil ahud dici potest nisi 

 incertum per seque incertum probare (1). 



(0 Cf. D. van de Wyupersse, insl. inelaiiti. et ibi psycliol. cap. IX. § 644, G5C , coll. 

 cap. II. §396-398; W. T. Krug, system der theor. pliilos. II. ih. erkenntuisslehre el ibi 

 Ih. II. abschn. I. § i63. in annot. : Mellin, philos. worterbuch iu art. uusterblichkeit ; 

 Fr. Boutervrek, die religion der vernunft. Gott. 182*. pog. 4i8-424. 



