(57 ) 



agere contra conscientiae effata atque negligere legis moralis praecepta 

 oninium una atque consenlieus vox est. Et quee Catonis fuit sentenlia, 

 eadem comniunis est fere omnibus. Quod si in lioc erro, inquit, quod 

 animos honiinum imniortales esse credam , lubenter erro : nec mihi huuc 

 errorem, quo delectar dum vivo, estorqueri volo (1). 



Jam satis dictum est de argumentis practicis. Adjicimus hoc unum , 

 Kantii argumentandi rationem quamvis cum ahis argumentis confirmanda; 

 nostrae de animorum immortahtale inprimis inserviat, in eo fortasse 

 minus esse commendandam , quod dum de ralionis theorelicas auctoritate 

 nimis detrahit, practicae rationi tribuit omnia. Dislingueudum quidem 

 est inter rationem theoreticam, quae doceat quid sciie possumus, et prac- 

 ticam , quffi doceat , quid facere debeamus ; utreeque vero cuni amice 

 conspirent, atque altera aheram adjuvet, non a se invicem sunt sejun- 

 gendce. Insuper iniquius statuit de argumentis theoreticis Kantius ; quse 

 quamvis certo non demonstrent, minime lamen rejicienda sunt. 



§ III. 



EPICRISIS UNIVERSI HUJUS L O C I. 



Ex omnibus quse hactenus disputavimus, jam heec concludimus. Si ia 

 qusestione de animorum immortalitate speculando et contemplando ver- 

 samur, nihil certi, quo intellectus nostri quaestionibus satisfiat, afl^erri 

 potest. Animus enim , quem nunc tamquam sensus interni phsenomenon 

 percipimus , non sub eadem conditione post mortem nobis apparebit , 

 ideoque quse jam de eo statuere posse nobis videmur, tunc aha fortasse 

 ratione comparata erunt. Sed ne hacce quidem in vita animus nobis satis 

 cognitus est aut perspectus; quidquid enim de mente humana disseri- 

 mus et observatione ac meditatione de eo concludimus, admodum incerta 

 sunt ac dubia. Nos enim instituta comparatione inter seusum externum 

 et intimam sui cujusque conscientiam duplicem in nobis distinguimus 

 naturam , alteram corpus , alteram incorpoream , et abstrahendi facultate , 



(i) Cic. de Senect. cap. 23. 



