van Amsterdam, onder den schijn van de aanvraag 

 in te willigen, niets dan een verbod in den zin hadden. 

 Althans, hoe was het mogelijk eene dierengalerij 

 tot stand te brengen, zoo — gelijk gevorderd werd — 

 de binnenwand moest worden opgetrokken van harden 

 metselsteen, geheel blind, zonder ramen, deuren 

 of luehtgaten naar buiten, terwijl het geheele dak 

 van ijzer moest zijn saamgesteld ? 



Met welke aandoeningen de volgende brief van 

 den secretaris H. C. Muller, aan C. van Aken te 

 Brussel, werd afgezonden, behoeft niet gezegd. 



Amsterdam, 25 November 1837. 



Mi 



"Ik ben gemagtigd u te informeeren, dat wij 

 door een tusschengekomen zwarigheid, ons van 

 wege het Stads Bestuur gemaakt, niet in de 

 mogelijkheid zijn, in de drie eerste maanden een 

 lokaal voor onze diergaarde te bouwen. 



Dat het Bestuur, in het oelang van het 

 Genootschap, heeft noodig geoordeeld u te 

 magtigen, te Utrecht, of 's Hage, of eene andere 

 naar uw oordeel geschikte plaats hier te Lande, 

 permissie van het Stedelijk Bestuur te vragen, 

 ten einde aldaar te overwinteren en de diergaarde 

 ter bezigtiging te stellen. 



Daar het volstrekt de meening van het Bestuur 

 niet is, dezen maatregel ten uwen nadeele te doen 

 strekken, laat zij u de keuze vrij deze bezigtiging 

 voor uwe rekening of voor die van het Genootschap 

 te doen plaats hebben; terwijl in ieder geval de 

 levering, in plaats van te Amsterdam, te Utrecht 

 of 's Hage, of een naar uw oordeel geschikte 

 plaats hier te lande zal geschieden, en alle risico 

 en schade door het overlijden van dieren als 

 anderzints voor rekening van het Genootschap 

 zullen komen. 



Eindelijk geef ik u berigt, dat, ingeval gij den 



olifant kunt veikoopen voor minstens / 5000, gij 



tot dezen verkoop gemagtigd zijt!" 



Ziedaar eene bezitting van ƒ 34,000 van het pas 



ontloken Genootschap in gevaar, om door eene 



belachelijke vrees of doemwaardige tegenwerking 



te gronde te gaan. 



Helaas, er was niemand, die zich herinnerde, 

 dat Amsterdam in 1809 en 1810 eene diergaarde 

 onder zijne merkwaardigheden had bezeten! Niemand 

 die er op wees, dat het Stedelijk Bestuur in de 

 gebouwen daarvoor — die ruim van licht en lucht 

 waren voorzien — ongevraagd eene deur voor de 

 bezoekers aan de openbare straat had doen maken. ') 



') Toen de schrijver dezer historische schets ten jare 1863 

 iii de stedelijke archieven do eerste bijdragen zocht voor 

 eenegeschiedenis der Koninklijke Diergaarde te Amsterdam, 

 ontmoette hij niemand meer, die zich herinnerde dien tuin 

 bezocht te hebben. Eerst bij zijne voorlezing in liet Kon. 

 Oudheidkundig Genootschap, schoot het Mi'. Jacob van 



De vrees, de kostbare bezitting te verliezen vóór 

 men haar had ontvangen, verminderde niet, toen 

 van Aken, aan wien MuUer's brief niet tijdig genoeg 

 ter hand gesteld kon worden, in de eerste dagen 

 van Wintermaand met de leeuwen, tijgers, beeren, 

 olifant en verdere bosch- en woestijnbewoners langs 

 de Weesperzijde de Amstelstad naderde! 



Wat te doen? Moesten de zwervelingen nog 

 eenige dagen in het barre jaargetijde een warmen 

 stal missen, het was zeker dat de een na den ander 

 den laatsten adem zou uitblazen en het Genootschap 

 de ƒ 34,000 voor den aankoop, zoo niet geheel, ten 

 minste grootendeels verliezen ! 



Niemand was bij dezen jammerlijken staat ijveriger in 

 de weer dan de Heer Westerman. Met klem bepleitte 

 hij voor Amstel's Magistraat de belangen der jeugdige 

 vereeniging en der door haar aangekochte dieren. Hoe 

 vele tegenwerpingen moest hij aanhoo ren en ontzenuwen, 

 hoe vele onbekookte voorstellen bekampen! 



Maar de Heer Westerman wist dat de aanhouder 

 wint. Met een verlicht gemoed kon hij eindelijk zijn 

 Medebestuurders mededeelen, dat de Stedelijke 

 Regeering eenige zalen der Kazerne Oranje-Nassau 

 den dieren tot een voorloopig verblijf zou afstaan. 



Niettemin het gevaar voor eene alles in de 

 waagschaal stellende schade bleef nog verbazend 

 groot, want bij de kille verblijven die de zalen in 

 Oranje-Nassau opleverden, kostte het onbeschrijfelijke 

 moeite om deze ruimten in dien staat te brengen, dat 

 de gevleugelde en ongevleugelde bewoners der heete 

 liichtstreek er, zonder schade voor hunne gezondheid, 

 zich konden bewegen of in hunne hokken nedervleien. 

 Eere den man die deze en honderd dergelijke 

 zwarigheden door volharding wist te boven te komen! 



Het duurde tot in het midd«n der zomer van 1840 

 eer do menagerie uit Oranje-Nassau naar den Tuin 

 van Natura Artis Magistra kon worden overgebracht. 

 Voor die verplaatsing was het Genootschap veel 

 verschuldigd aandeHeerenSerrurier, Angelkot- Willink 

 en Backer, die voor eigene rekening de tuin Vrede 

 is mijn Lust aankochten, dien ter beschikking 

 van het Genootschap stelden en met de overige 

 Bestuurders ijverigbijhetGemeentebestuuraanhielden, 

 I om de vergunning to erlangen, tegen den hechten 

 steenen rnuur welke dien tuin langs den openbaren 

 weg aan de Prinsengracht bezoomde, een stevig 

 ] gebouw op te richten, hetwelk al de noodige 



Lennep te binnen, als kind er een bezoek gebracht te hebben. 



Geen wonder, zelfs aan den Heer G. F. Westerman was het 



bestaan dezer diergaarde onbekend gebleven, en met hoe vele 



duizenden had deze zich over diergaarden onderhouden ! Maar 



het schijnt zelfs, dat de Amsterdammers der dagen van Koning 



[ Lodewijk haar niet kenden. Het tegenwoordige Amsterdam van 



j 1809 had, even als alle andere beschrijvingen der Hollandsche 



I hoofdstad, haar onvermeld gelaten. De schrijver dezer schets 



i werd opgewekt om een onderzoek naar dien tuin in te stellen, 



wijl in zijne jeugd, zijne grootmoeder hem had verhaald 



van de prachtige zebra's van den "Lammen Koning." 



