verzamelinpjeii tlie MiUan, Pohl, Natterer en Schott 

 van 1818 tot 1821 uit Brazilië overzonden, beslissen, 

 (lat zij voor het grootste deel in zijn bijzondereii 

 tuin bij den Burg te Weenen of dien aan 

 den Rennweg zouden geplaatst worden, des te 

 grooter aanwinsten verwierf Scliönbrunn, toen het 

 gouvernement aan van Aken en Advinent in 1824 

 belangrijke bestellingen toezond. Ook kwamen rijke 

 geschenken den dierenschat vergrooten, zooals in 

 1828 de sjiraflen die Meliemed-Ali voor den 

 Keizer uit Egypte zond. Men was aan den Donau 

 met deze sclioone dieren evenzeer ingenomen, 

 doch niet zoo luidruchtig in het betuigen zijner 

 bevv-ondering als te Parijs, waar bij de aankomst der 

 Egyptische sjiraffen terstond eene mode a la giraffe 

 in de kleederdragt was ingevoerd. 



Sints de Keizer de zorg over de diergaarde in 1828 

 aan Fi'anz Bredemayer opdroeg, werden verschillende 

 werken ondernomen, len einde het verblijf der 

 dieren in deze menagerie meer in overeenstemming 

 met hunne levenswijze in te rigten. In 1837 weid 1 

 eene belangrijke verzameling van wilde dieren van i 

 van Aken, en in 18iO de menagerie van Polito 

 ten behoeve der Schönbrunner instelling aangekocht. | 



Keizer Fianz .Toseph I toonde bij zijne komst 

 tot de regering groot belang in deze diergaarde 

 te stellen. Hij achtte haar zoo hoog, dat hij de zorg ! 

 daarover aan Vorst Karl von Lichtenstein opdroeg. 

 Hij stelde uit zijne bijzondere fondsen groote sommen 

 daarvoor beschikbaar en volgde met belangstelling 

 de verbeteringen die op zijn last werden aangebragt. 



Van de succursalen der Schönbrunner menagerie 



bloeide die bij het Keizerlijk Hof-naturaliën-kabinet | 



te Weenen van 18Ü0 tot 1848. De menagerie bij den 



Keizerlijken Burg, eene stichting van Keizer Franz H, 



die haar schier dagelijks bezocht, dagteekende | 



van 1815 en duurde tot de troonsbestijging van ; 



Keizer Ferdinand in 1835. Twee jaren te voren '• 



I 

 had de kleine menagerie bij den Kaisergarten aan j 



den Rennweg, na achttien jaren bestaan te hebben, 



een einde genomen, en de kleine menagerie op het 



luslslüt Lachsenburg had geen langer bloei dan 



van 1826 tot 184Ü. 



Van de Keizerlijke Menagerie telvonstantinopel 

 werd zelden meer gesproken sints West-Europa 

 zoo belangrijke inrigtingen op het gebied der 

 dierkunde verkreeg. Zij was de eerste die door 

 Mehemed Ali met een sjiraf werd beschonken. 



IV. 



Lodewijk Bonaparte, die zijn hof in Holland geheel 

 naar dat zijns keizerlijken broeders te Parijs wenschte 

 in te rigten, besloot, toen hij zich te 'sGravenhage 

 had gevestigd, tot het stichten eener koninklijke 

 dieigaarde. Op de Utrechtsche kermis van 1808 



had zekere Alpy eene niet onbelangrijke menagerie 

 aangevoerd, om haar ten toon te stellen. Lodewijk 

 gaf bevel om met den man in onderhandeling te 

 treden en werd, daar hij nooit karig was bij zijne 

 aankoopen, eigenaar der gansche verzameling Hij 

 gaf bevel haar naar Soestdijk te vervoeien. Maar 

 het Eemland bezat die instelling niet lang: reeds na 

 eenige weken ging zij naar Haarlem , waar zij in de 

 tuinen van het Paviljoen in den Haar lemm er h ou t 

 eene plaats verwierf. De zorg over de dieren werd, 

 met den titel van gardien, aan Alpy toevertrouwd, 

 die het genoegen had, ze spoedig ten koste zijns 

 meesters te zien vermeerderen, terwijl hijin last kreeg, 

 zich in alles naar de voorschriften der beroemde 

 natuurkundigen G. Vrolik en C. G. C. Reinwardt te 

 gedragen, aan wie het oppertoezigt wastoebetrouwd. 

 In de lente van 18Ü9 beval de Koning, de menagerie 

 naar den Amstqrdamschen Hortus Botanicus over 

 te brengen, nadat onderhandelingen waren gevoerd 

 met het Gemeentebestuur, om deze gaarde in een 

 ))Tuin des Konings" te herscheppen. De kostbaarste 

 voorwerpen bestonden in een paar zebra's, die 

 zoowel door eene prachtige gestalte als frissche 

 kleuren uitmuntten. Om de galerij te bezigtigen, 

 kon men zich dagelijks van 11 tot 2 uur aanmelden. 

 De menagerie te Am sterdam in den Koninklijken 

 Tuin had geen langer bestaan dan dertien maanden. 

 Nog slechts weinige dagen had Koning Lodewijk 

 opgehouden de kroon te dragen, toen de gezamenlijke 

 dieren door de makelaars Gerrit Twisk en Jan Twisk 

 Corneüszoon onder den hamer werden gebragt. Van 

 het schoone paar zebra's was nog alleen de 

 merrie over. De overige voorwerpen bestonden 

 in eene Aziatische leeuwin, een koningstijger (volgens 

 den Catalogus van zeer zachten aard), een pantei' 

 uit Afrika, een zwarten beer uit Canada, een wolf, 

 zes stekelvarkens, twee rakoenen of waschbeeren, 

 een witten haas, een paar mandrils, twee Barbarijsclio 

 apen of magotten, een Chineschen kroonaap, een 



baviaan, een kapucijt 

 groenen aap. 



jn slingeraapje en een 



Een nog treuriger uiteinde nam een Koninklijke 

 Diergaarde die door Koning Friedrich van 

 Wurttemberg, was bijeengebiagt. Toen zijn 

 zoon, Wilhelm I, in 1816 aan de regering kwam, 

 gaf deze, bij de toenemende schaarschte van 

 levensmiddelen en den uitgeputten staat van 's Lands 

 middelen, bevel om de dieren te dooden. 



V. 



Onder de particuliere verzamelingen van onze 

 eeuw heeft boven allen uitgeblonken die van Graaf 

 Derby, op Kn o wsley-park, bij Liverpool. Zij was 

 gevormd door den vader des staatsmans die in 

 1852 en 18.")9 aan het hoofd van het Britsche 



