jagthuis binnen de omle stad zijn vijftien beeren, 

 daar uitermate wel voor gezorgd en opgepast wordt. 

 Zij hebben fonteinen en vijvers om zich daarin te 

 wasschen en te baden, waaiin zij groot vermaak 

 scheppen. Digt daarbij staan hooge ruwe posten, 

 staken of boomen, die er voor de beeren zijn gezet 

 om daar langs naar boven te klauteren, en bovenop 

 zijn platten of stellaadjen gemaakt, om zich in de 

 zon te bakeren en te droogen, en zoo zij willen, 

 kunnen slapen. Zij komen en gaan als hun bewaaider 

 of gardiaan hen roept, tot groot vermaak van den 

 Keurvorst. 



»In het wilde-beesteiihuis merkte ik op een 

 mariaan, zijnde een vieivoetig dier, dat zich met zijn 

 staalt aan de boomen hecht, alsook een berg- of 

 wilde kat van groote lengte, vijf jonge beeren, vijf 

 oude zwarte beeren, een zeer grooten witten beer, 

 zijnde de pooten, kop en hals langer dan die van 

 den zwarten, doch zoo dik niet. Voorts twee leeuwen, 

 tien losschen, zeer aardige beesten, in grootte, kleur 

 en gedaante tusschen den tijger en de wilde kat. 

 De toppen van ooren en staart zijn zwart; het oog 

 staat zeer levendig; het vel is leeuwkleurig en 

 gevlekt, inzonderheid omtrent de oogen." 



Wanneer vreemde dieren in Italié werden 

 aangevoerd, vernieuwde men daar meermalen de oude 

 dieiengevechten, althans voor kampen tusschen 

 de dieren onderling. Men had daarbij eene vernuftige 

 wijze om de overwinnaars weder binnen hun hok 

 te drijven. Een man sloot zich op binnen eene 

 ruiiiiie, welke den vorm van een draak vertoonde 

 en door middel van wielen naar het wilde dier 

 werd voortbewogen. Staroogend bleef de leeuw of 

 tijger als versteend aan zijne plaats; doch naauw 

 slak de wachter uit de oogen van den draak 

 twee brandende toortsen, of het verschiikte dier 

 kiomp in een en zocht druipstaartend het hok op, 

 waai uit het 't renperk was binnengesloven. 



De beheerschers van Groot-Drittanje liebben eeuwen 

 achtereen eene menagerie in den Tower te Londen 

 gehouden, in het zuidwestelijk deel dier sterkte, zoodat 

 zelfs een der torens daai aan den naam van Lion's Tower 

 ontleende. De Prins van Wales was steeds eigenaar 

 dezer verzameling, welke nogtans nooit veel meer 

 dan leeuwen en beeren schijnt bevat te hebben. In 

 het midden der vorige eeuw telde men er zes van 

 eerstvermelde dieren. Onafhankelijk daarvan bezaten 

 de Engelsche vorsten een uitgestrekt hertenperk bij 

 Windsor, dat der wetenschap groote dienst bewees, 

 toen Koning Charles I aan Harvey verlof schonk, om 

 daaruit de noodige bokken en hinden te nemen, wanneer 

 hij die voor zijne onderzoekingen betreffende den 

 omloop des bloeds noodig mogt hebben. 



Toen Louis XIV zijne residentie naar Versailles 

 had verplaatst, leverde de Académie des Sciences 

 het verzoek in, dat het Z. M. mogt behagen in het 

 schoone park van zijn paleis eene menagerie te vestigen. 



Aan dit verlangen werd voldaan, en zoo bezat Frankrijk 

 sints het voorst der 17<le eeuw eene verzameling 

 vreemde dieren, die het eerst door Perrault werden 

 afgebeeld. Louis XV en Louis XV [ deden liaar 

 belangrijk uitbreiden, zoodat Buffon en Daubenton er 

 gelegenheid vonden de meeste dieren te bestuderen, 

 waarvan zij beschrijvingen leverden. Voor de vijftien 

 eerste deelen der Hkloire tialvrelle, die zij te zamen 

 in het licht zonden, vonden zij in de menagerie van 

 Versailles eene onuitputtelijke bron. 



Hadden de Nederlanders ten tijde der Graven 

 getoond, een geopend oog te bezitten voor het schoon 

 der natuurlijke historie, zoodra zij door hunne 

 ontdekkingen in Oost en West, Zuid en Noord, het 

 gebied der aardrijkskunde aan zich verpligtten, vingen 

 zij aan om vreemde planten en dieren naar hun Land 

 over te voeren. Rijke verzamelingen van natuialiën 

 werden bijeen gebragt, de kruidhoven vergroot, de 

 vogelvlugten met vreemd gevogelte bevolkt. Ook waren 

 het Nederlanders die de eerste wetenschappelijke 

 expeditie uitrustten, om de overzeesche landen en huime 

 voortbrengselen te leeren kennen. Op voorstel van Jan 

 de Laat, werden in het voorst der 17de eeuw Willem 

 Piso, van Leiden, nevens twee Duitschers, George 

 Maregraf en Heinrich Cranitz, uitgezonden om dieren 

 en planten in Brazilië te verzamelen, af te beelden en te 

 beschrijven. Daaraan dankt de wetenschap de beroemde 

 Hisloria Na/uralh JSrasiline, die te Amsterdam, in 

 1018 het licht zag. Vooi' de voortbrengselen van 

 Oost-Indië werd do geleerde weield uitmuntend 

 voorgelicht door de Ilisturia naturalts et medica Iiidiae 

 orientalis van den Amsterdarnschen geneesheer .Tacobus 

 Bontiiis. Het was in laatstgemeld werk dat men ten 

 eerste male de oeran-oetan en andere Indische 

 diersoorten naar behooren vermeld vond. Ja de 

 platen bij Bontius' beschrijvingen hadden zoo groote 

 verdienste, dat toen Duvauccl en Diard het verschil 

 tusschen den Indischen en Afrikaanschen neushoorn 

 aantoonden, zij niets meer deden dan Bontius twee 

 eeuwen vroeger had geleerd. Zijn dood in 1641 was 

 derhalve een belangrijk verlies voor de wetenschap. 

 Men kon nu op de kermissen eene grootere 

 verscheidenheid van dieren bewonderen. Dr. Edward 

 Brown zag op de Rotterdamsche kermis van 1G68 

 een spel, waarin niet alleen leeuwen en luipaarden, 

 maar vele andere vreemde diersoorten werden 

 vertoond. Zelfs veroorzaakte deze verscheidenheid, 

 dat de eigenaars nieuwe aantrekkelijkheden bedachten. 

 We vinden reeds vóór den Münsterschen vrede van 

 een geleerden olifant gewaagd. Hij droeg een emmer 

 water met zijn snuit, ligtte iemand den hoed van 

 het hoofd, veegde den grond met een bezem, zwaaide 

 den degen, schoot een geweer af en raapte geldstukken 

 van den vloer. 



De hoogleeraar Nicolaas Tulp werd door dien 

 grooten aanvoer van vreemde dieren in de 

 gelegenheid gesteld, om o. a. eene ontleedkundige 



