tooneelen aanschouwd? Zoo ja. dan gescliiedde liet , Hij was er op gesteld, velerlei dieren te bezitten, 



ter plaatse van de tegenwoordige Runnebaan, wier , zoodat hij eene belangrijke menagerie bijeengebragt 



naam nog het oude renperk der werelddwingers | moet hebben. Onder de vreemde dieren, die hij 



herinneit. daarvoor liet komen, was een sjiraf, die allen met 



I verbazing vervulde. Een Nederlandsch dichter dier 



II I dagen vermeldde dit dier in de volgende regelen: 



Onder de woeste Merovingers, o\en als onder <le 

 voorvaders van Karel de Groote, bleef het gebruik 

 stand houden, roofdieren aan te voeren om iien te 

 bezigen tot vertooners van bloeddorstige drama's. Wij 

 weten van Peppin de Korte, dat hij eens, terwijl een 

 leeuw en een buffel tegen elkander waren aangehitst, 

 in het strijdperk spiong, om zijn Franken een 

 voorbeeld van koelbloedigheid te toonen, eene 

 onderneming die met de zegepraal over beide dieren 

 eindigde. 



Karel de Groote, wiens dorst naar kennis zijn 

 roem evenaarde, ontving van Kalif Haroen-al-Rasjid 

 een olifant ten geschenke, de eerste die naar 

 Frankrijk kwam. De beoefenaars der natuurlijke 

 historie, die langen tijd zich tegen het stelsel der 

 voorwereldlijke dieren verklaarden, hebben dien olifant 

 eene verbazende rol laten spelen, ledere maal, dat 

 in Frankrijk olifantsbeenderen werden ontdekt, 

 verzekerden zij, dat deze van Haroen's olifant afkomstig 

 moesten zijn. Ten einde deze bewering met de 

 waarheid in overeenstemming te brengen, zou 's Kalifs 

 olifant zich niet minder vermenigvuldigd moeten 

 liebben dan de olie der weduwe van Sarepta. 



In de eeuwen die op den tijd van Karel de Groote 

 volgden, schijnt de aanvoer van vreemde dieren veel 

 verminderd te zijn. Intusschen het edele weidspel 

 verlokte menig vorst, menig edelman om acht te geven 

 op het aankweeken van prachtige en vreemde 

 diersoorten, om wildbanen af te schutten , om 

 aan honden- en paardenstallen, aan heitenperken, 

 zwanendriften en vinkenbanen geld en tijd ten offer 

 te biengen. Keizer Hendrik van Saksen (91'.)-936) 

 verwieif zich den naam van de Vogelaar, en hel 

 wooicl (iluimgraaf, dat uit de middeleeuwen stamt, 

 duidt aan, dat men den opzigter van het gevogelte 

 voor een man van gewigt hield. 



Meer nog dan Hendrik I deed Keizer Frederik II, die 

 van dtilü tot 1250 op den Duitschen troon zat, om 

 de liefde zijner onderdanen voor de dierkunde op te 

 wekken. Niet alleen deed hij het Onderrirjt aangannde 

 iIk Dieren ') van Aristoteles in de landtaal overbrengen, 

 maar hij stelde zelf een belangrijk zoölogisch weik te 

 zauicn. Jn De Arte Venandi cum AvibuH beschreef hij, 

 nevens de valkenjagt, de natuurlijke histoiie van 

 verschillende vogels naar eigene waarnemingen. De 

 stijl moge hoogst gebrekkig zijn, vele mededeelingen 

 verraden een helder oordeel, en zijne schets van 

 den pelikaan inzonderheid is hoogst naauvvkeurig. 



^) i2:rui'iAi nEi'i /.ii'.ix. 



Oralplnis dat es een Dier 

 I)at va varvven es so lier. 

 Dat glieene beeste sekerlike 

 Van fiene hare es so rieke. 

 Up die vorste voete voren 

 So est so hoech, als wyt liore 

 Dat XL voete op \vt slaat. 

 Metten hoefde d' het staat. 

 Achter sone ist hogher niet 

 Dan die herten over den stiet. 

 Na den hert voete en de staert 

 En ghehovet als een paert, 

 Lanc upwaert den hals gerecht. 

 Syn vel so misselic soens oec echt 

 En so raenighe varwe d'an 

 Dat hem om niet elc man 

 Pynt te sciivene dier gelike. 

 Dat Dier vheft hem sekerlike 

 Als hem die liedene sien ane. 

 Het toghet hen alle sine gedane 

 Kn keert hem om dezen en dien 

 üm dat het wille syn besien. 

 Die Soudaen van Babilone 

 Sende dese beeste scone 

 VVilen van stoese Vrederike, 

 lil dat lant ne qua noit 's gelike. 



De Nederlandsclie vorsten en poorterijen deelden 

 ruimschoots in die liefde voor voorwerpen uit de 

 levende schepping. Dankt 's Graven hage zijnen 

 oorsprong aan een jagthuis, de naam van het 

 geliefkoosd uitspanningsoord van Floris V , de 

 Vogelenzang, getuigt, dat onze oude Hollandsche 

 Vorsten het wild niet alléén lief hadden ter wille 

 van jagt en tafelweelde. 



Toen de Henegouwsche Vorsten te 's Hage zetelden, 

 vond men bij het llotgebouw niet alleen een 

 hoenderliuM, een valckhuus, een hondehunn en een 

 miUehiius, maar zelfs een leeuwenhuus, waarin de Graaf 

 niet alleen eenige koningen des wouds, maar ook 

 andere roofdieren opgesloten hield, die hij inzonderheid 

 met nc/iaepbuyc liet voederen. 



De zorg over elk dier afdeelingen was aan een 

 bijzonder persoon toebetrouwd, wien, naarmate van 

 het aantal viervoetige of gevleugelde gasten onder 

 zijn opzigt, één of meer knechten was ter zijde 

 gesteld. Zij genoten, in vergelijking met de overige 

 hofbedienden, eene ruime bezoldiging, want, tei wijl 

 's Graven leidekker voor het uitoefenen van zijn 

 gevaa.-hjk beioep slechts 5 pond 's jaars erlangde, 

 trok Olten, de valkenier, een der minst begunstigden 

 aan de menagerie, behalve lakensche en andere 

 kleederen, eene wedde van 12 pond 's jaars. Hij 

 was gehouden binnen het valkhuis zijn bed te 

 spreiden, waar dan ook voor ligplaats en deksel was 



