de achterzijde, maar (lok met de bovenzijde vastgehecht 

 en lieeft van onderen eene opening tot inganp;. Hare 

 ■i tot ti eijeren zijn wit. 



DE GIER-Z\X'ALU\X^EN. 



C YPSELUS. 



De Gier-zwaluwen hehben in hare gestalte veel 

 overeenkomst met de zwaluwen; maar hare vleugels 

 zijn langer en reiken, wanneer deze niet op eene 

 ongewone wijze verlengd is, over den gewoonlijk 

 korten staart heen; die staart is slechts uit 5 paar 

 pennen zamengesteld ; haar duim is bij sommige 

 soorten naar voren zijwaarts gerigt ; zij hebben groote, 

 kromme nagels, eenvoudige kleuren, eene schelle st£m, 

 zonder zang; zetten zich noch op takken noch op 

 den grond, kunnen zich op den grond in het geheel 

 niet anders bewegen dan door het ligchaam vooruit te 

 sihuiven, veelal zelfs niet eens opvliegen. Zij zwerven, 

 zonder zich te vermoeijen, nagenoeg den geheelen 

 dag, in de lucht in het rond, rusten slechts in de 

 spleten van rotsen en muren, of in holle boomen uit, 

 nestelen ook op zoodanige plaatsen, leggen witte 

 eijeren, en voeden zich uitsluitend met iasekten, die zij 

 steeds in de vlugt vangen. 



De soorten bij welke de duim zijwaarts gerigt 

 is. en naar voren, maar niet achterwaarts kan 

 gedraaid worden, gelijken min of meer op onze 

 giei'-zwaluw. Zij hebben korte, geheel of grootendeels 

 met vederen bekleede voetwortels, en een gevorkten, 

 maar tamelijk korten staart. Onze Gier-iwaluw, 

 Cypseliis opus of »murarius", heeft het vederkleed 

 Ijruinzwart met eenen graenachtigen weerschijn; 

 maar de kin en eene kleine vlek aan de keel zijn 

 grijsachtig wit. Zij broedt in het geheele warme 

 on gematigde Europa, alsmede in het gematigde 

 Siberië. Zij behoort onder het kleine getal vogels, 

 die ons reeds vroeg, in Augustus, verlaten, en eerst 

 laat, in de eerste helft van Mei terugkeeren. Daar 

 zij zich bij voorkeur op de torens of andere hooge, 

 vooral oude gebouwen ophoudt, zoo kan men haar 

 in alle .steden en dorpen gadeslaan, hoe zij gezellig, 

 Il oog in de lucht in het rond zweeft, en daarbij 

 dikwijls haar schel stemgeluid laat hooren. Zij 

 vervmirdigt haar groot nest ruw uit stroohalmen, 

 die zij met haar speeksel zamenkleeft, en plaatst 

 het ouder daken, in de spleten van muren en rotsen, 

 of zelfs in boondiolen. De eijeren, IJ tot 4 in getale, 

 zijn langwerpig en wit. — Men treft eene grootere soort, 

 Ctipseltis mellia, in Noordelijk Afiika, Zuidwestelijk 

 Azië. Zuidelijk Europa tot Tyrol en Zwitserland en 

 zelfs in sommige streken van Groot-Brittanje aan. 

 Hare bovendeden zijn grijsbruin, de onderdeelen 

 wit. met eenen l)ruinen gordel over de boist. Zij 



houdt zich in rotsachtige streken op, en nestelt in 

 de spleten van steile rotsen of ook van muren. — 

 Eene zeer kleine soort, Cypselus phoenicobia, die niet 

 grooter is dan ons sijsje, wordt in Jamaica aangetroffen. 

 Hare onderdeelen en een band over de stuit zijn 

 wit, de overige bovendeelen zwart. Zij verhuist niet, 

 en vliegt over dag, gezellig en in grooten getale, over 

 moerassen en grasvlakten. Zij broedt ook gezellig, 

 en plaatst hare, uit boomwol en enkele vederen 

 vervaardigde en van binnen, onderling, door talrijke 

 galerijen vereenigde nesten op boomen. 



Eenige kleine Indische soorten hebben eenen aan het 

 einde regten of slechts flaauw gevorkten staart. Haar 

 duim is muar achteren gerigt. Zij zijn van Mauritius 

 oostelijk over Achter -Indië en de Philippijnsche 

 eilanden verspreid. Men heeft haar onder den 

 bijzonderen naam van sCoUocalia" zamengevat. Tot 

 deze kleine groep behoort de Salangane, Cypselus 

 esculen/Hs, die de zoogenaamde eetbare zwaluw-nesten 

 oplevert. Zij is niet grooter dan een sijsje, op 

 de bovendeelen donkerbruin, op de onderdeelen 

 donkergrijs, op den buik met wit geschakeerd. Deze 

 vogeltjes vervaardigen hunne kleine nestjes, die de 

 gedaante van een in het midden doorgesneden 

 schoteltje hebben, geheel of nagenoeg uitsluitend uit 

 hun speeksel, dat na het droogen eene geleiachtige 

 taaije massa, gelijk vischlijm, vormt, en plaatsen ze 

 digt naast elkaar tegen rotswanden. De verbeelding der 

 zinnelijke Chinezen heeft deze stof als een uitstekend 

 aphrodisiacum gestempeld, en ofschoon zij zonder 

 eenige smaak of geur is, en tot niets kan dienen, 

 hebben de mode, de ijdelheid, omilat zij duui 

 betaald wordt, en de nieuwsgierigheid haar ook op de 

 tafels der rijken van ons werelddeel gebragt. 

 Intusschen leveren deze nestjes aan de bezitters van 

 diergelijke vogelbergen aanzienlijke winsten op, 

 vermits er alleen naar Canton jaarlijks ongeveer een 

 vierde millioen pond vogelnesten, ter waarde van diie 

 en een halve millioen gulden, uitgevoerd worden. Op 

 .lava heeft men een aanzienlijk getal dergelijke 

 nestelplaatsen, vooral in de groote holen der steile 

 en op allerlei zonderlinge wijzen uitgeholde kalkrotsen. 

 die zich aan de zuidkust van dit eiland bevinden. 

 Er zijn intusschen ook zoodanige nestelplaatsen in 

 de binnenlanden, b. v. aan ilen bekenden berg 

 Gedéh. — Eene andere soort, de valscke Salangane, 

 Cypselus fuciphagus, ook snidificas" genoemd, is een 

 weinig -kleiner en het bruin der bovendeelen trekt 

 in het metaalgroen. Zij gebruikt meer uitsluitend 

 tot het vervaardigen van hare nesten allcilei 

 l)lantenstoflen, zooals vezels, fijn zeewier, palmd raden. 

 harde soorten van mos: .stoften, die men bij de nesten 

 der voorgaande soort slechts bij uitzondering of in 

 kleine hoeveelheid aantreft, weshalve ook de nesten 

 der valsche salangane «onechte vogelnesten" genneiiid 

 M'orden. 



Soniiniuc üier-zwahiweM. ».\caiitiivMis" i^fiiorriid. 



