:] tol i wdU' cijcivi,. — Hetzelfde heeft ])huits met 

 AmadiiM -s/riala, \ari .liiva, niaiir haar nest is van 

 Ijiiiiieii met lijn iilaiitenpluis belegd, en zij is vooi'al 

 menin-vuidij? op de eeiii,i>e duizende voeten hoog gelegen 

 streken. Haar vederkleed is op de bovendeelen vaalbruin, 

 maar de vederschachten zijn wit; het gezigt met de 

 keel, de krop en staart zijn purper zwartbi-uin. en 

 de borst, even als eene rugvlek, wil. 



Bij eeiiige sooiten met eenen vrij dikken bek , 

 «Erythrui'a" genoemd, van de eilanden van Achter-Indië 

 en de Zuidzee, is het vederkleed groen met blaauw 

 of rood versierd, en haar staart is veelal verlengd en 

 wigge vormig. Bij de gewone soort, Amadina prasina 

 of ))sphenmra", wier romp riet grooter is dan die 

 van een sijsje^ is het gezigt tot op den krop vaal 

 blaauw, de staart en het midden van de borst zijn 

 rood, de zijden der borst licht geelbruin, de overige 

 deelen groen. Zij wordt op .lava en Sumatra aangctroflbn, 

 overnacht in het riet en suikerriet, en is mede een 

 voor de rijstteelt schadelijke vogel. — Eene andere, zeer 

 fraaije, zeldzame soort, Amadina psitlacea, komt van 

 Xieuw-Caledonië. Zij is fraai papegaai-groen, met 

 uitzondering van het gezigt, de keel, de stuit en de 

 staartpennen, die hoog rood zijn. 



Men heeft ook in Afrika sourti'n met eenen 

 wiggevormigen staart; haar bek is veelal zwakker en 

 zij worden meer in het bijzonder »Estrelda"s" 

 genoemd. — Eene dezer, Amadina (jranalina, van 

 Zuid- Afrika, wier romp zoo groot is als die vanden 

 putter, heeft een licht bruinrood ve<lerkleed, maar de 



bo 



istaaitull) 



)la;nnv. 



Ue Bengali, Amadina phoenicotis, van Senegand)i('. 

 Sennaar, Kordofan en Abyssinië, is kleiner en licht 

 groenachtig blaauw; maar de nek, rug en vleugels 

 zijn grijsblaauw, en men ontwaart eene roode vlek 

 op de wangen. — De Asirild, Amadina ns/rild, van 

 Zuid-Afrika, is grijs wijnkleurig, met groenbruine, 

 golvende dwarsstreepjcs ; maar de stuit en staait zijn 

 zwart, het midden van den bnik en eene oogstreep 

 rood. en de bek is bij de oude vo-els r.iedaebtig. 



DE GORSVOGELS. EMBERIZAE. 



Men noemt Gorsvügels de soorten, die min of 

 meer lunlere nvereenkom-st hebben met onze (Jorsen. 

 Zij hebben in het algemeen de gestalte der vinken, 

 zijn eehtei- door liunnen bek gekenmerkt, welks 

 'inileiJvaak naar achter eenen min of meer uitstekenden 

 zijrand heeften sterk af hellende is, terwijlde bovenkaak 

 ingetrokken zijranden heeft en in haar midden, van 

 binnen, veelal van een knobbeltje vooi'zien is. Deze 

 vogels houden zich meest in boschjes en struiken 

 op. komen dikwijls op den grond, nestelen in het 

 gras, en luume eijeren zijn veelal met gekronkelde 

 vlekken en liinen iieteekend. De meesten worden in 



1'anopa, het vastelaml van Azië en in .Vfiika 

 aangetroffen ; vele Noord-Amerikaansche soorten 

 naderen de musschen; in Zuid-Amerika heeft men 

 verscheidene afwijkende soorten, doch zij ontbreken 

 geheel en al in Australië en den Indischen Archipel. 

 De EIGENLIJKE GORSEN, Emieriza, zijn nagenoeg 

 uitsluitend tot de Oude Wereld beperkt en gekenmerkt 

 dooi- den duidelijken knobbel, waarvan de bovenkaak, 

 van binnen, in het midden voorzien is. — De grootste 

 soort, de rjraauwe Gors, Emleriza milioria, doet door 

 hare grootte en kleur aan den leeuwerik denken, maar 

 zij is steviger van maaksel. Zij heeft eenen eentoonigen 

 zang, nestelt in het gras en in struiken, houdt zich 

 in vlakke streken op, en woi'dt in vele oorden van 

 het warme en gematigde Europa, in ons land echter 

 nagenoeg uitsluitend in de noordelijke provinciën 

 aangetroffen. — De Geelgors, Emberiza citrinella. in 

 Europa en ook in ons land de gemeen.ste soort, die 

 er ook dikwijls in den winter gezien wordt, is alom 

 beki'nd door den eigenaardigen zang. door het 

 nagetioeg citroengele vederkleed, en door de eijeren, 

 die met bruine, gekronkelde vlekken en aderen als 

 beschreven zijn, weshalve deze vogel in vele streken ook 

 «Schrijver" genoemd woi'dt. — De Orlohian. Emfjcricn 

 /lor/.ulaiia, is beroemil, onalat zijn vleesch. nadat hij 

 vet gemest is, als eene in vele streken, seilert di; 

 oudheid, gezochte lekkernij duur betaald wor.K. 

 Hij heeft de grootte van den geelgors, maar zijne 

 onderdi'eleii zijn roestkleurig, en de hoofdkleur van 

 ko|i en hals is een vaal olijfgi'oen. De ort(daan 

 koiiil in Knrnpa en het g.Miiatigde Sibia-ii'. voor. 

 liehoort echter onder de soorten die sleebts hier en 



daar op bepaalde plaatsen aangetrollën worden, en 

 zich somtijds in streken waar zij vroeger niet gezien 

 werden voor goed vestigen, om er te nestelen. In ons 

 land wordt hij. buiten sommige streken der provincie 

 Noord-Brabant, slechts toevallig aangetroffen. Hij 

 nestelt niet slechts nog algemeen in voornoemde 

 streken, maar is er ook op den trek, in het najaar, 

 menigvuldig. Hij wordt alsdan, zooals dit b. v. in 

 de omstreken van Turnhout plaats heeft, met slagnetten 

 gevangen, en in kooijen, bij kaarslicht, gedurende 



i den nacht, met gierst in weinige dagen vet gemest, 

 vervolgens, door eene .stopnaald in het achterlioofd 

 te steken gedood, geplukt, doch niet ontweid, en 

 met roode zijden strikjes om den hals in spanen 

 doosjes vei'zonden. Vroeger betaalde men een ducaat. 

 thans somtijds nog een of twee gulden voor het 

 stnk. Reeds de oude Romeinen mestten den ortolaan 

 in afzonderlijke vogelhuizen, met gierst (mil) vet. 

 en noemden ze derhalve sMiliaria". — De kleinste 

 soort van gor.sen is de Dwery-gors, Emberiza pusilla. 

 Zij is niet zwaarder dan een sijsje, ofschoon haar 

 staart langer is; zij bewoont Siberië en Noordoostelijk 

 Rusland en daar zij onder de zeldzame vogels behoort. 



I die van tijd tot tijd in het overige Europa vei-dwalen, 

 zoo wordt zij zeer op pi'ijs gesteld. 



