Bovendion bereikt do liolm, bij volwassen vooi'werpen, 

 eene aanmerkelijke grootte, en hij is in zijne geheele 

 lengte sterk zijdelings zamengedrukt, van boven 

 echter afgerond. Het vederkleed der oude vogels van 

 beide seksen is zwart; bij nog niet volwassen 

 vooiwerpen is het daarentegen bruin. De gewone 

 casuaris schijnt uitsluitend tot Cerani beperkt te 

 zijn. Het eerste voorwerp van dezen vogel in Europa 

 gezien, werd door een schip in 1597 levend naar 

 Amsterdam gebragt, en het kwam achtereenvolgens 

 in bezit van den graaf van Solms te 's Gravenhage, 

 don keurvorst Ernest van Keulen en den keizer 

 Rudolph den tweeden. Tegenwoordig treft men den 

 UI wonen casuaris vrij algemeen in de dierentuinen aan. 



Eene andere soort is slechts bekend naar een 

 \oorwerp, dat eenige jaren geleden levend uit onze 

 Oost-Indische bezittingen naar Rotterdam werd 

 overgebragt, aldaar eenigen tijd in de diergaarde 

 leefde, en vervolgens aan die te Londen afgestaan 

 werd. Deze soort heeft, even als de gewone 

 casuaris, twee lellen aan den hals; maar deze lellen 

 zijn geheel van elkander verwijderd, en de naakte 

 doelen vertoonen bovendien geheel andere w-ijzigingen. 

 ISij den gewonen casuaris is namelijk het vlakke 

 niiddelveld der naakte halshuid, van achteren, door 

 de beide liuidlaii]M'n viilkumen gesloten, en de 

 buidlijsten, die dit iniddc'lvold ter weerszijde inshiiten, 

 en waarvan de lellen eigenlijk slechts eene verlenging 

 on uitbreiding zijn, worden aan weerszijde wederom 

 begrensd door eene, van diepe dwarse kronkels 

 voorziene naakte huid. Bij de nieuwe soort ontbreekt 

 deze dwars gekronkelde huid, en de beide lijsten 

 met hare huidlappen loopen, in plaats van elkander 

 to nadei-en, naar achteren uit elkaar, zoodat het 

 niiddeveld van achteren door eene regte lijn begrensd 

 wordt en hier niet slechts geheel open, maar zelfs 

 breeder is dan van voren. Dat het kenmei-k ontleend 

 aan de plaatsing dezer huidlappen niet toevallig is, 

 blijkt daaruit, dat het bij den gewonen casuaris, bij 

 voorwerpen van eiken leeftijd, en zelfs bij de pas uit 

 het ei gekomen jongen, standvastig is. Deze nieuwe 

 soort werd onder den naam van Casuarius bicarunculalus 

 beschreven. Over haar vaderland is niets bekend. 



Eene derde soort is de Moeruk der inboorhngen 

 van Nieuw-Brittannië, die den wetenschappelijken 

 naam van Casuarius Bennelli verkreeg. De moeruk 

 iieeft veel dikkere pooten dan de gewone casuaris, 

 '■n de nagel van zijnen binncnteen is driemaal langer 

 dan die der overige teenen, hetgeen bij de overige 

 soorten niet wordt aangetroffen. De gekronkelde 

 huid van den hals is prachtig blaauw en zonder 

 lellen. De hoekige helm is aan de zijden uitgehold 

 en loopt van achteren in eene driehoekige vlakte 

 uit. Overigens schijnt deze soort niet de grootte 

 van den gewonen casuaris te bereiken. De voorwerpen, 

 die men van den moeruk vei'kreeg, werden door 

 inboorlingen van Niouw-Biittanniö aan Engelscbe 



schepen verkocht. Zij waren gevangen kort nadat 

 zij uit het ei gekomen waren en veivoluvus met 

 jamsvvortelen groot gebragt. Dr. Bennctt tr Sidncy 

 in Australië, die deze vogels het eerst levend ontving, 

 hooft zeer uitvoerige bcrigten omtrent hunne 

 levenswijze in de gevangenschap gegeven. Zoodra 

 zij van het schip gebragt en vrij gelaten waren, 

 liepen zij in het rond als tamme kalkoenen, 

 naderden elk een, die hen kwam zien, in de 

 hoop van voedsel te verkrijgen, en werden weldi'a 

 zoo lastig, dat zij de orde van het huis en do 

 werkzaamheden der bewoners op alloiloi wijze 

 stoorden. Geen deur kon openstaan, of zij liepen 

 in de vertrekken ; zij volgden de bewoners stap 

 voor stap; in de keuken doorsnuffelde de een alle 

 hoeken, terwijl de andere op de tafels sprong en 

 den kok in gedurige onrust hield; bij gesloten 

 deuren liepen zij den trap op en neder; w-ilde men 

 ze met geweld het huis uit/.rttoii. dan sprongen zij 

 met groote snelheid in hot idiul, kropen onder 

 tafels, stoelen, banken en sofa's, sloegen im-t hniino 

 pooten, wanneer men ze gevangen had. wandoldon 

 echter, wederom vrij gelaten, van zelf en als bij 

 overeenkomst, de kamer uit. 



De vierde soort is de Casvarius vninppendlciilalun. 

 Zij werd eenige jaren gek^don door Blyth, naar oen 

 in eene menagerie te Calcutta levend vooi-woip 

 beschreven, en kort daarna, in 1860, werd ook het 

 eerste in Europa aanwezige voorwerp uit de Molukken 

 levend in den dierentuin te Amsterdam aangebragt. 

 Dit voorwerp was toen nog niet volwassen ; de helm 

 was slechts onvolkomen ontwikkeld, de kleur der 

 vederen was bruinachtig, en de geheele nek en zijden 

 van den voorhals waren nog met vederen bedekt; 

 de gele kleur der keelhuid strekte zich tot aan de 

 kin uit, en er waren slechts flaauwe sporen van de 

 blaauwe tint te zien, zoo als dit alles bhjkt uit de 

 afbeelding van kop en hals, destijds gemaakt en door 

 Dr. Bennctt in het tijdschrift getiteld ))Ibis" van 

 Sclater (1860, plaat 14), medegedeeld. Thans, nu 

 de vogel volwassen is, zijn kop en nek prachtig 

 blaauw van kleur ; het voorgedeelte der keel vertoont 

 diezelfde kleur; het achtergedeelte en eene lange 

 streep, die aan weerszijde van den hals in de rigting 

 van den romp verloopt, zijn prachtig, geel, welke 

 tint bij de bewegingen van den vogel nog verhoogd 

 wordt door het vuurrood, waarmede de binnenzijde 

 der liuidkronkels van de naakte deelen versierd is. 

 De helm, ofschoon van ter zijde gezien driehoekig, 

 vormt van boven eene vlakte, die op iiot vonrluMifl 

 bij den wortel van den bek in eene pmil uitloojit. 

 liet hoofdkenmerk dezer soort, en waaraan haar 

 bijnaam ontleend werd, te weten eene enkele lel in 

 hot niiildi^n van het achtereinde der naakte keelhuid, 

 was in din jongeren leeftijd even duidelijk als 

 thans. Hol ware vaderland van deze soort is 



