DE KRANEN. GRUS. 



De kranen, veelal kraanvogels genoemd, zijn de 

 grootste van alle ralvogels, vooral door dat zij, gelijk 

 de ooijevaars en vele reigers, hoog op de pooten zijn, 

 en eenen langen hals hebben. Hun bek is regt, en 

 korter of een weinig langer dan de kop; de kop is 

 klein en de staart kort ; de pooten zijn van 4 vrije 

 on tamelijk korte teenen voorzien; zij hebben groote 

 en breede vleugels, en de slagpennen der derde orde 

 veelal verlengd en benedenwaarts omgekruld. De 

 luchtpijp loopt bij vele soorten, met eene groote 

 kronkeling, tusschen de wanden van het borstbeen heen. 



De kranen voeden zich met zaden, peul- en andere 

 vruchten, insekten, wormen, kruipende en andere 

 kleine dieren, b. v. muizen. Zij houden zich in 

 moerassige streken of aan de oevers der meren op. 

 Hun lokstem is trompetachtig. Zij nestelen op den 

 grond, en leggen een klein getal, veelal olijfkleurige, 

 maar met bruin gevlekte eijeren. Zij vliegen zeer 

 goed, verhuizen tot op verre afstanden; zijn schuw 

 en zetten, aan de plaatsen waar zij rusten, wachten 

 uit, die hen voor naderend gevaar waarschuwen. 

 Men treft de kranen in het noordelijke halfrond, en 

 behalve dat in Afrika en Australië aan. 



Bij de soorten, wier bek den kop in lengte 

 overtreft, is de hoofdkleur van het vederkleed een 

 min of meer eentoonig grijs. — Onder deze 

 behoort onze gewone Kraan, Grus cinerea, die aan het 

 naakt, roodachtig achterhoofd kennelijk is. De gewone 

 kraan wordt in Europa en Siberië aangetroffen, en 

 verhuist totNoord-Afi'ika. Onze kraan bereikt, staande, 

 meer dan drie voet hoogte. Hij broedt in Siberië, 

 en in ons werelddeel westelijk tot in het Brunswijksche, 

 noordelijk tot in een groot gedeelte van Scandinavië. 

 Op den trek komt hij ook in ons land, echter veel 

 minder algemeen dan vroeger, en hij beperkt zich 

 veelal tot afgelegene plaatsen, vooral in de heidevelden, 

 waar men hem alsdan gezellig, uitrustende, aantreft. 

 Ook in Groot-Brittannië, waar de kraan vroeger 

 algemeen was, is hij thans zeer zeldzaam geworden. — 

 In Noord-Amerika heeft men eene met onzen kraan 

 zeer verwante soort, de Kanada-Ki-aan, Grus Canadensii, 

 genoemd. Zij onderscheidt zich vooral, door dat de 

 naakte roode huid van den bovenkop het voorhoofd 

 en de kruin inneemt. Deze soort wordt ook in .lapan 

 aangetrofl'en, en hare grootte is zeer afvt'ijkend naar 

 gelang der voorwerpen. — De Kraan van Australië, Grm 

 Australasiana, heeft den geheelen kop met eene naakte, 

 min of meer roodachtige huid bedekt, terwijl de kuif 

 met zwarte, haarachtige vederen bekleed is. — De 

 Anligone-Kraan, Grus anligone, heeft niet alleen den 

 kop, maar bovendien het eerste derde van den hals 

 met eene naakte, gedeeltelijk roodachtig, gedeeltelijk 

 blaauwachtig gekleurde, ofschoon van enkele zwarte, 

 haarachtige vederen voorziene huid bedekt. Hij is 

 grooter dan onze gewone kraan, en bewoont Middel-Azii' 



tot Ilindostan. Bij eene soort van Japan en Mantschoerie. 

 Grus vipio of sleucauchen" zijn het achterhoofd, de 

 bovenhals en de keel wit, terwijl het voorhoofd, de 

 kruin en de wangen eene naakte, roodachtige huid 

 vertoonen. — Men heeft in diezelfde plaatsen nog eene 

 andere eenigzins kleinere soort, Grus monacha. Haar 

 voorhoofd en kruin zijn met zwarte, haarachtige 

 vedertjes bedekt; de overige gedeelten van den kop. 

 de voor- en bovenhals zijn wit, terwijl het verdere 

 vederkleed eene zwartachtig grijze tint vertoont. 



Bij sommige soorten met eenen verlengden bek is 

 het vederkleed, behalve de groote slagpennen, geheel 

 of grootendeels wit. Een geheel wit vederkleed heeft 

 de witte Kraan, Grus leucogeranos, van Japan en 

 Middel-Azië; intusschen zijn bij deze soort het 

 voorhoofd, de teugels en wangen met eene geheel 

 naakte, fraai rood gekleurde huid bekleed. De witte 

 Kraan wordt in Japan in hooge eer gehouden, en men 

 ziet hem, op Japansche schilderijen, veelal op de takken 

 van sparreboomen zittende, dikwijls afgebeeld. — 

 Cij den Noord-Amerikaanschen witten Kraan, Grns 

 Americana, zijn de bovenkop, teugels en wangen met 

 zwarte, ofschoon niet digt geplaatste, haar-vedertjes 

 bekleed. — Eene der fraaiste en zeldzaamste soorten 

 is de Keizers-Kraan, Grus Montignesia, van China. Zij 

 heeft de kruin naakt en rood, den hals grootendeels 

 bruingrijs. Men ziet op Chinesche schilderijen en 

 vazen dikwijls afbeeldingen van dezen vogel, en vele 

 der bezoekers van onze diergaarde zullen zich nog 

 het prachtige, eenige jaren geleden aldaar levende 

 paar Keizerskranen herinneren, waarvan wij hier oono 

 afbeelding geven. 



De Kei:crsl,raa)i. (Iriis Montif/nex, 



