DE ZOOGDIEREN 



M A M xM A L 



De benaming van zoogdieren duidt aan, dat hiertoe 

 alle schepselen van den aardbol behooren, wier voedsel, 

 in liunnen eersten leeftijd, uit een vocht, melk genoemd, 

 bestaat, hetgeen door bij zondere klieren in het ligchaam 

 der moeder afgescheiden, en door de jongen opgezogen 

 of opgeslorpt wordt. 



De zoogdieren worden levend ter wereld gebragt ; 

 hun ligchaam is met haren bedekt, die intusschen 

 l)ij sommigen min of meer volmaakt verdwijnen, 

 terwijl de huid somtijds harde schilden vormt; hun 

 romp is van binnen, door een dwars spierachtig 

 middenrif in twee ruimten, borst- en buikholte 

 genaamd, gescheiden ; het hart is in twee kamers en 

 twee voorkamers verdeeld; zij ademen door zakvormige, 

 in eene luchtpijp uitkomende, maar overigens geslotene 

 longen, en hun bloed is rood en warm. 



De zoogdieren, met den mensch aan het hoofd, zijn 

 de meest volmaakte schepselen van den aardbol. De 

 natuurlijke geschiedenis van den mensch wordt 

 intusschen, vooral ook om hare uitgebreidheid, als 

 eene bijzondere wetenscliap en afzonderlijk van die 

 der dieren behandeld. Zij ligt buiten de grenzen van 

 ons boek. 



De zoogdieren vertoonen zicli onder zeer verschillende 

 vormen. Bij de meesten zijn vier pooten aanwezig; 

 bij sommigen echter, de waldieren, ontbreken de 

 achterpooten. De pooten zijn meestal tot het loopen 

 ingerigt ; maar bij de waldieren nemen de voorpooten 

 de gedaante aan van vinnen, omdat zij tot het zwemmen 

 moeten dienen, terwijl de teenen der voorpooten van 



de vledermuizen buitengewoon verlengd en door 

 groote vliezen vereenigd zijn, omdat deze ledematen 

 bestemd zijn de verrigtingen van vleugels te vervullen. 



Alle zoogdieren hebben een beenig geraamte. Bij 

 de meesten zijn tanden aanwezig, en wel in vele 

 gevallen van drieërlei aard, te weten snijtanden, 

 hoektanden en kiezen, wier vorm echter somtijds 

 allerlei afwijkingen aanbiedt. Men onderscheidt ze 

 volgens hunne plaatsing, en noemt hoektand der 

 bovenkaak den voorsten tand van dit beenstuk. 

 Achter dezen hoektand liggen de kiezen; voor hem 

 in het tusschen-kaaksbeen de snijtanden. De hoektand 

 der onderkaak grijpt steeds over dien der bovenkaak 

 heen, en heeft wederom voor zich de snijtanden, 

 achter zich de kiezen. 



Men treft in de klasse der zoogdieren de grootste 

 van alle dieren aan, en deze zijn onder de landdieren 

 de olifant en giraffe, onder de zeedieren sommige 

 waldieren. 



De zoogdieren zijn over den geheelen aardbol 

 verspreid, en ontbreken, met uitzondering van 

 vledermuizen, slechts op vele eilanden van de Stille 

 zee, op Nieuw-Zeeland en de Mascarennas-eilanden. 

 Wat de land-zoogdieren betreft, de Zuidpoollanden 

 herbergen nagenoeg niets dan robben ; Amerika heeft, 

 gelijk Afrika, vele geheel eigenaardige vormen, en 

 de zoogdier-fauna van Australië staat in vele opzigten 

 geheel op zich zelf. 



Men kan de zoogdieren onder de volgende orden 

 verdeelen. 



