Men neemt aan, dat er in Afiika twee soorten van 

 orang-apen aangetroffen worden. 



De eene, sedert de zestiende eeuw bekend, is de 

 Kempansé, Simia iroglorhjies, gewoonlijk Schimpansé 

 genoemd. Zijne voorarmen reiken tot over de knie; 

 de ooren zijn grooter dan bij den mensch; hij heeft 

 13 paar ribben, dus een paar meer dan de mensch 

 gewoonlijk heeft, ofschoon het getal wervels bij beide 

 gelijk is; en zijn haar is zwart, veelal met een 

 weinig wit om den aars. Dit dier bereikt, staande, 

 eene hoogte van omstreeks vier voet. Het wordt 

 van Senegambië tot Angola aangetroffen, is echter 

 in sommige bewoonde streken, b. v. de Goudkust. 

 sedert lang, of geheel of nagenoeg geheel uitgeroeid. 

 Het houdt zich op boomen op, alwaar het nesten 

 maakt die tot slaapplaats dienen, en voedt zich met 

 vruchten. Dit dier, wiens geschiedenis met allerlei 

 fabelen opgesmukt werd, is, volgens de hedendaagsche 

 vereischten dor wetenschap, vooral in den ouden 

 leeftijd, slechts hoogst onvolledig bekend, en men 

 heeft derhalve ook de kenmerken, die den gorilla 

 daarvan moeten onderscheiden, nog niet behoorlijk 

 kunnen uit een zetten. 



De Gorilla, Simia Gorilla, werd in de landen 

 om den Gaboen aangetroflen, en eerst in 1847 

 ontdekt. Het bleek intusschen uit geschiedkundige 

 onderzoekingen, dat een soortgelijk dier reeds 

 opgemerkt werd door een vlootvoogd der oude 

 Carthagers, Hanno genoemd, dien men vooronderstelt 

 in het jaar 550 vóór de geboorte van Christus 

 geleefd te hebben. In het verhaal der zeereis, die 

 Hanno langs een gedeelte der westkust van Afrika, 

 blijkbaar tot Guinea, gemaakt heeft, en hetgeen uit 

 eene oud-Grieksche vertaling, onder den titel van 

 Periplus, bekend is, leest men onder anderen, dat 

 de Carthagers in eene baai kwamen, de horen van 

 het Zuiden genoemd, dat in den giond van deze 

 baai een eiland met een meer en hierin wederom 

 een ander eiland gelegen was, vol van wilde menschen. 

 »Het grootste gedeelte van hen," zegt het verhaal, 

 ))waren echter vrouwen (wijfjes) met een harig 

 ligchaam, en die de tolken Gorullaï noemden. Wij 

 vervolgden hen, waren echter niet in staat, de 

 mannetjes te vangen : zij ontsnapten allen, daar zij 

 langs de afgronden konden klimmen, en zich niet 

 rotsbrokken veidedigden. Drie wijfjes, die hare 

 leiders beten en krabden, wilden niet mede gaan. 

 Wij doodden ze, haalden de huid af, en namen deze 

 mede naar Karthago, want wij zeilden, uit gebrek 

 aan levensmiddelen, niet verder." — Men heeft den 

 ouden naam van Gorilla op het groote dier, waarvan 

 wij handelen, toegepast. De Gorilla heeft overigens 

 zeer veel overeenkomst met den Kempansé, maar hij 

 is grooter, vermits de oude mannetjes meer dan vijf 

 voet hoogte bereiken; hij is steviger van maaksel, 

 en zijn zwartachtig haar trekt op den bovenkop en 

 nek in liet rosbruine, en vertoont nergens eenijr wit. 



De (iorilla houdt zich bij voorkeur in de eenzame 

 en digt met bosch begroeide valleijen, in de nabijheid 

 van het water op, begeeft zich echter ook op vlakke 

 of oneiTene hoogten, om op de vruchten en knoppen 

 van allerlei boomen te azen, voornamelijk van palmen, 

 papaya's, bananen en amomuni's. Hij eet ook bezien, 

 de zachte deelen van het suikerriet en van bladeren; 

 en daar deze dieren veel tot hunne voeding noodig 

 hebben, zoo zijn zij genoodzaakt, als het ware, een 

 zwervend leven te leiden. Men treft hen ook zelden 

 twee dagen achter elkaar op dezelfde plaats aan. 

 Do wijfjes en jongen slapen op boomen; de grootere 

 en stevigere mannetjes houden zich veelal op den 

 grond op, en slapen, op den grond zittende, met den 

 rug tegen eenen boomstam geleund. Het stemgeluid 

 van het Goiilla-mannetje kan vergeleken worden met 

 een zeer sterk blaffend gebrul. Het begint met een 

 sterk geblaf, gelijkende op dat van een kwaden hond, 

 en daalt vervolgens af in een diep gerol, hetgeen op 

 verren donder gelijkt. De wijfjes en jongen gillen, 

 wanneer zij verontrust worden, en het wijfje 

 waarschuwt of roept haar jong door een diep lokkend 

 geluid. Men treft het oude Gorilla-mannetje eenzaam 

 of in gezelschap van zijn wijfje aan, want dit dier leeft 

 in monogamie. De jongen scharen zich somtijds, maar 

 nooit meer dan vijf, bij elkaar. Daar hun gehoor zeer 

 scherp is, zoo kan men hen moeijelijk naderen. 

 Zij vlugten, op alle vier pooten loopende en van 

 vrees gillende. Wanneer het jong in de nabijheid 

 der moeder is, slaat het de armen om haren hals. de 

 achterpooten om liare lenden, terwijl de moeder het 

 op deze wijze op de vlugt mede sleept. De oude 

 Gorilla's loopen eveneens op alle vier pooten, het lijf 

 half opgerigt, volmaakt als de Orang-oetan. Men 

 zegt, dat, wanneer de Gorilla door jagers vervolgd 

 wordt en zijne vlugt staken moet, hij zich regt op 

 de achterpooten oprigt en zich verdedigt, door slagen 

 uit te deelen met zijne buitengewoon krachtige armen, 

 dat hij zijnen vervolger doodt, maar dadelijk het 

 doode ligchaam verlaat. De ouden kunnen, bij hunne 

 woestheid, niet levend gevangen worden. Men heeft 

 deze dieren, evenmin als oude Kempansés, nog niet 

 levend naar Europa kunnen vervoeren. ,longe 

 vooi werpen van den Kempansé worden er somtijds 

 aangebragt, maar zij zijn even teeder van aaid als 

 de jonge Orang-oetan, en er zijn geen voorbeelden, 

 dat zij de gevangenschap langer dan een paar jaien 

 verduurden. 



In Azië, dat wil zeggen op Borneo en Sumatru, 

 wordt de plaats van den Gorilla en Kempansé 

 vervangen door den Orany-oetan, Simia iali/nis. Dit 

 dier onderscheidt zich in vele opzigten van zijne 

 Afrikaansche géslachtsgenooten, vooral door zijne 

 veel langere armen, die nagenoeg tot op den grond 

 reiken, door zijn roodbruin haar, langere teenen, 

 kleinere ooren en doordien het, gelijk dit gewoonlijk 

 bij den mensch het geval is, slechts 12 paar ribben 



