Deze dieren wonleu in alle weiT'Klileelen aangetrolïen. 

 De meesten leven op het land; sommigen houden 

 zich nabij of zelfs in het water op, maar slechts een 

 klein getal soorten klimmen op boomen. 



^len geeft den naam van eigenlijke muizen. Mus, 

 aan de soorten die den vorm en het maaksel van 

 onze T-at en iiuisnuiis vertoonen. Haar staart is lang, 

 nagenoeg naakt, in ringen vci-deeld en met enkele 

 stevige haren bezet. Zij hebben eenen tamelijk 

 puntigen staart, gespletene lippen, en aan weerszijde 

 van elke kaak drie kiezen, op wier kroon men stompe 

 knobbeltjes ontwaart. De ooren zijn van middelmatige 

 grootte, de pooten tamelijk kort en met naakte 

 zooien. De eigenlijke muizen en ratten schijnen 

 oorspronkelijk in de Oude Wereld t'huis te behocnen, 

 en de soorten die men in Amerika aantreft, schijnen 

 aldaar door schepen ingevoerd te zijn. Volgens eene 

 oude gewoonte woidt de naam van muizen aan de 

 kleine, die van ratten aan de groote soorten gegeven. 

 De meest algemeen bekende soort is onze peicone 

 muis. Mus musculus, ook «huismuis" genoemd. Zij 

 bereikt gewoonlijk een halven voet lengte, waarvan 

 de staart de helft inneemt. Hare onderdeelen zijn 

 witachtig, de bovendeelen bruinachtig grijs. Zij is in 

 Europa van oudtijds bekend, en werd allengs met 

 de scheepvaart naar vele andere landen overgebragt. 

 In sommigen dezer, b. v. op de Falklands-eilanderi, 

 heeft zij zich buitengewoon vermeerderd. Ofschoon zij 

 gaarne in of digt bij de menschelijke woningen 

 huisvest, treft men haar ook op velden en in 

 bosschen, somtijds op verren afstand van de huizen 

 aan. De muis eet nagenoeg alles wat den mensch 

 tot voedsel dient, en daar zij overal weet in te 

 di'ingen, is zij voor keuken, voorraadkaniers en 

 graanzolders een zeer schadelijk dier. Zij slaapt 

 gewoonlijk over dag, gaat haar voedsel bij nachttijd 

 zoeken, houdt echter geen winterslaap. Zij teelt 

 jaarlijks verscheidene malen voort, en het wijfje 

 werpt telkens vier tot zes jongen, die reeds veertien 

 dagen na hunne geboorte een zelfstandig leven leiden. 

 Vroeger werden de Albino's van huismuizen vrij 

 algemeen gekweekt, en, niettegenstaande hare 

 onaangename lucht, veel in glazen bakken tot sieraad 

 geliouden. Eene andere in Europa gemeene soort 

 is de bosclmiids. Mus sylralicns. Zij heeft den vorm en 

 de grootte van de huismuis, maar hare bovendeelen 

 zijn roestkleurig, de onderdeelen en pooten wit. Zij 

 leeft in bosschen. slaat echter haar verblijf ook in 

 tuinen op, en dringt, vooral in den winter, op dorpen 

 of langs den buitenkant der steden, in de menschelijke 

 woningen. De kleinste soort van ons werelddeel, 

 de Dwergmuis, Mus minulns, is tevens eene der 

 merkwaardigste. Zij is veel kleiner dan de huismuis 

 en op de bovendeelen bruingeel, op de onderdeelen 

 wit, en bewoont het grootste gedeelte van Europa tot 

 in het gematigde Siberië, wordt echter door de meeste 

 menschen over het hoofd L'ezien. niettegenstaande 



zij, bij overstroomingen, op sommige plaatsen, in 

 buitengewone menigte op het riet, gras of waterplanten 

 zittende aangetrolïen wordt. Zij houdt zich overigens 

 op de meest ongelijksoortige plaatsen op, zooals 

 b. V. op graanvelden, op weilanden, in het kreupelhout, 

 in de doornstruiken der duinen, ja zelfs in tuinen 

 tot midden in de steden. Zij loopt zeer schielijk en 

 klimt met groote behendigheid. Zij graaft onderaardsche 

 gangen, waarin zij haar gewoon leger van droog 

 gras heeft. Intusschen maakt zij, om har-e jongen 

 te werpen, een bijzonder nest tusschen de takjes, 

 struiken en kruiden, of tusschen rietstelen en graan- of 

 grashalmen. Dit nest, hetwelk wegens zijne fraaiheid 

 meestal voor een vogelnest gehouden wnnlt, is van 

 drooge grashalmen vervaardigd en liolvmuMg. met 

 een zijdelingschen ingang. Zelfs in de gevangenschap 

 maken zij een zoodanig nest en gebruiken hiertoe, 

 bij gebrek aan gras. papiersnippers of andere zachte 

 stoffen. 



'^t\'T;/n/"^'\\t"r^^^V 



De Du-ergwnis. Mus vüiiulus. 



In Algerie en Guinea heeft men eene muis. Mus 

 harbarus genoemd, die zeer in het oog \\\\1 doordien 

 de bruingele tint harer bovendeelen door tien 

 overlangsche zwarte strepen afgebroken wordt. Dij 

 eene andere soort van Zuid-Afrika, Mus pumiüo, zijn 

 slechts vier zoodanige strepen aanwezig. — AVij 

 voeren thans de meest bekende soorten van 

 eigenlijke ratten aan. Zij schijnen allen uit Azië 

 afkomstig te zijn en waren aan de oude volken niet 

 bekend, weshalve men de soorten van ons werelddeel 

 en Afrika als aldaar ingevoerd beschouwt. De, 

 zooals het schijnt, het eerst ingevoerde soort is de 

 zwarte rat. Mus raltus, ook huisrat genoemd. Zij is 

 op de bovendeelen blaauwachtig zwart, op de 

 (Hiderdeelen grijs; nraar men treft ook somtijds 



