niet verwisseld inoet worden met den Europcsclien 

 Bison, die veelal, maar zeer ten onregte; niet den 

 naam van sAuerochs" bestempeld wordt. Men heeft 

 eene menigte, onderling dikwijls zeer verschillende 

 rassen van het tamme rund. Zij wijken van elkaar 

 voornamelijk af door grootte, kleur en de gedaante 

 der horens. De meest merkwaardige van deze rassen 

 is de Zebu, ook sBrahminenstier" genoemd, omdat hij, 

 als de stier van Brahma, in de Indische godenleer als een 

 heilig dier aangevoerd wordt. Het voornaamste kenmerk 

 van den Zebu bestaat in eenen groeten vetbult, 

 welke boven de schouders uitsteekt. Intusschen merkt 

 men, onder deze Zebu's of runderen met den vetbult, 

 wederom eene menigte onder-rassen op. Ofschoon 

 men in het algemeen aannemen kan, dat de meeste 

 Zebtvs de grootte vati ons rund beieiken of die zelfs 

 overtrell'on en hunne horens veelal halvemaansgewijze 

 gekromd zijn, blijkt het, dat de horens in het algemeen 

 klein zijn of somtijds geheel en al ontbreken; bij 

 sommige rassen is de kop zeer langwerpig of zelfs 

 van boven, gelijk bij de schapen, van achteren naar 

 voren gewelfd ; anderen hebben hangende ooren ; 

 hunne kleur is zeer veranderlijk, en men treft niet 

 zelden geiieel witte voorwerpen aan. De Zebu werd 

 van Hindustan, als huisdier, in Achter-Indië, China 

 Madagascar, Egypte en Senegambië ingevoerd, en de 

 meeste dierentuinen bezitten voorwerpen van een of 

 meer rassen van dit dier. — Do tweede soort van 

 eigenlijke wilde runderen is het Smda-rund, Bos 

 Sotidaicns. Het heeft in het algemeen veel overeenkomst 

 met het rund v;in Hindostan, ondenscheidt zich 

 echter hiervan door de volgende kenmerken. Het 

 hoofd rijst naar achteren niet in de hoogte, en het 

 achtergedeelte van den schedel klimt in eene nagenoeg 

 regte, en niet naar voren loopende lijn, af; het 

 achterste gedeelte der dijen, of de zoogenaamde 

 billen, zijn zuiver wit en niet zwartbruin, gelijk bij 

 liet rund van Hindostan; de horens zijn nagenoeg 

 rolvormig, en dus van onderen veel minder afgeplat, 

 dan bij laatstgenoemde soort; de verlengde, gekrulde 

 en grijsachtige haren van het voorhoofd ontbroken; 

 eindelijk is de hoofdkleur van den jongen stier en 

 van hi't wijfje een fraai geelachtig roodbruin, terwijl 

 de bruinachtig zwarte kleur, bij het rund van 

 Hindostan iu eiken leeftijd en bij beide seksen 

 aanwezig, bij het Sunda-rund slechts aan den ouden 

 stier eigen is. Wijlen Dr. S. Muller, de voor de 

 fauna van onze bezittingen in Oost-Indië zoo hoogst 

 verdienstelijke Nederlandsche reiziger, berigt het 

 volgende omtrent het wilde rund der Sunda-eilandcn. 

 De Sundanezen noemen den stier sbantheng" of 

 «banteng" en de koe »Sapi-leweng", hetgeen »bosch- of 

 wilde koe" beteekent. De benaming van sbantheng" 

 voor den stier is ook bij de Javanen gebruikelijk; 

 daarentegen heet de koe in het hoog-.Tavaansch 

 ))Lemboe-wono", in het laag-.lavaansch »Sampi-ha!as." 

 De naam van banthcng schijnt ook op Borneo 



gebrnikelijk te zijn, vermits de Dajakkcrs van het 

 1 hoogere gedeelte der rivier Doeson dit woord, maar 

 slechts op het kalf, toepassen. Het volwassen dier 

 wordt daarentegen door de inboorlingen van Borneo 

 sRoempoe" genoemd. Het rund der Sunda-eilanden, 

 door de Europeanen op Java sBanting", maar veelal 

 met het toevoegsel »er" Bantinger genoemd, is op dit 

 eiland zeer verspreid en schier in alle verwijderde, groote 

 j bosschen en andere, schaars van menschen bezochte 

 i streken te vinden. Het bewoont zoowel de vlakke 

 wildernissen der kuststreken, als de bosschen van 

 het gebergte, tot eene hoogte van ruim 4000 voet 

 t boven het zeevlak. Het bemint vooral die streken, 

 waar moerassige meren, zacht stroomende rivieren 

 of konivormige verwijdingen van deze aanwezig zijn. 

 I hetgeen voornamelijk het geval is in de uitgestrekte 

 vlakke bergdalen. Het bezoekt, om te drinken, 

 gaarne zoodanige plaatsen, en dit gebeurt steeds 

 met het krieken van den morgen of het vallen van 

 den avond. Men treft deze soort meest tot kleine 

 kudden vereenigd aan, zamengesteld uit niet meer 

 dan vier tot zes koeijen, welke door een ouden stier 

 geleid worden. Intusschen ontmoet men niet zelden 

 zeer oude of nog niet geheel volwassene stieren 

 alleen. Dit dier is wild en schuw van aard, hetgeen 

 zijne jagt moeijelijk .en gevaarlijk maakt. Zoodra 

 het onraad bespeurt, neemt het dadelijk met snelle 

 vaart de vlugt; doch achterhaald, van nabij bedreigd. 

 of verwond wordende, keert het zich woedend tot 

 zijnen vijand, en gaat dien met zijne horens te lijf. 

 De volwassene stieren en ook de koeijen, wanneer 

 deze een kalf bij zich hebben, zijn natuurlijk het 

 meest te vreezen. Men schiet dit dier met den kogel , 

 vangt het met strikken, somwijlen ook in kuilen, en 

 op de vrije alang-alang-vlakten (vlakten met hoog 

 gras bedekt) wordt het, even als de herten, te 

 paard achtervolgd en met den houwer gedood. 

 Dit laatste middel kan echter slechts op koeijen 

 en jonge stieren, en dan nog niet altijd zonder 

 levensgevaar, worden aangewend. Volwassene dieren 

 zijn ontembaar, doch jong gevangen en onder de 

 nienschen opgekweekt, worden zij zacht en handelbaar; 

 niet te min laten zij geene gelegenheid voorbijgaan, 

 om tot.de wildernissen en den oorspronkel ijken staat 

 terug te keeren. Ook worden tamme koeijen niet 

 zelden door wilde stieren gedekt, met welk inzigt 

 zij soms opzettelijk door de bewoners naar de 

 bosschen gedreven worden. Uit deze vermenging 

 wint rnen dikweif fiaaije en sterke bastaarden. Dit 

 dier voedt zich niet do uilspruitsels en de jonge 

 bladen van het bamboes-riet. met het jonge alang 

 (Imperata) en ander gras, en met jonge bladen van 

 allerlei boomen. Hetvleesch der jonge en halfvolwassene 

 dieren heeft eenen aangenamen wildsmaak, maar dat 

 der oude koeijen, en meer nog der stieren, is droog, 

 hard en dradig. en uit dien hoofde slechts weinig 

 gezocht; evenwel wordt het somwijlen als »ding-ding'". 



