gelijk bij het gewone hert. behalve de oogtakken, 

 van middeltakken voorzien zijn, maar buitendien 

 van boven in eene groote, handvoimige, in zes, zeven 

 of raeer takken gesplitste vlakte uitloopen. Het 

 Damhert is grooter dan de ree, vermits het eene 

 lengte van ongeveer vier voet en drie voet hoogte 

 bereikt. De oude bok heeft een gevvigt van omstreeks 

 200 pond. Het damhert is in den winter bruin, 

 in den zomer ros, met witle. ronde vlekken op den 

 romp. De staart is van boven zwart en de met 

 zwart omzoomde billen zijn van acliteren wit. Het 

 damliert werd oorspronkelijk in Barbarijë, Zuidelijk 

 Spanje, Sardinië, Italië, Griekenland, en Klein-Azië 

 aangetroffen. Intusschen is het in de meeste dezer 

 streken geheel of nagenoeg geheel uitgeroeid, of komt 

 er slechts nog in den tammen staat voor. In dezen 

 staat vindt rnen het ook in de meeste landen van 

 het gematigd Europa, in hertekampen, parken en 

 dierentuinen, waar het tot sieraad gehouden wordt, 

 en, wegens zijn zacht karakter, zeer bemind is. Het 

 wijfje draagt ongeveer acht maanden, en werpt, in 

 Junij, een, zelden twee jongen. De geweijen komen 

 eerst in het volgende voorjaar, en wel in de gedaante 

 van eenvoudige spitsen, te voorschijn. Eerst in het 

 vijfde jaar vertoonen zij den vorm die voor de oude 

 dieren kenschetsend is. 



Men noemt Edelherten de soorten die den vorm 

 van ons gewoon hert vertoonen. Zij zijn gekenmerkt 

 door hunne geweijen, die groot, rolvormig en, behalve 

 de oog- en middeltakken, van een aanmerkelijk getal 

 kroontakken voorzien zijn, vermits deze takken, in 

 den regel, jaarlijks met een paar vermeerderd worden. 

 Ons geicoon hert, Cervi/s elaphus, in de jagerstaai 

 gewoonlijk «edelhert" genoemd, behoort onder de 

 grootste hertsoorten. Geheel oude bokken bereiken 

 nagenoeg de grootte van een paard. Het haar is 

 in den winter rosachtig grijs, in den zomer roodbruin, 

 maar de billen zijn van achteren steeds rosachtig 

 van kleur. Bij oude bokken zijn aan beide geweijen 

 twaalf tot zestien takken aanwezig, en bij geheel ouden 

 heeft dikwijls wederom eene splitsing der kroontakken 

 plaats, waardoor hun getal somtijds tot twintig en 

 meer klimt; ja men heeft er zelfs, waar de kroon 

 in zoo veel taJcjes en knobbeltjes verdeeld is, dat 

 men er tot zestig toe kan tellen. Intusschen komen 

 in de bebouwde en alom bewoonde streken van Europa 

 groote herten met volmaakt ontwikkelde geweijen 

 niet meer voor, en worden zoodanige geweijen slechts 

 nog op sommige vorstelijke jagtkasteelen, als 

 overblijfselen uit vroegere eeuwen, aangetroffen. Ja, 

 het edelhert werd zelfs in sommige landen, b.v. in 

 Zwitserland, in vele streken van Duitschland, en in 

 het grootste gedeelte van Nederland, allengs geheel 

 uitgeroeid. Behalve in ons werelddeel, wordt het 

 edelhert ook in Westelijk Azië tot den Indus, het 

 Himalajahgebergte en het Baikalmeer aangetroffen, 

 en het komt bovendien ook in Barbarijë voor. Sommige 



J natuurkundigen hebben echter de edelherten van 

 Barbarijë en Indië als eigene soorten beschouwd, ■ 

 en het eerste onder' den bijnaam van )iBarbarijsch.'" 

 het tweede onder dien van »Wallichii" afgezonderd. 

 De natuurlijke geschiedenis van een dier, hetgeen, 

 gelijk het edelhert, in het jagtvermaak de voornaamste 

 rol speelt, werd door de jagers, sedert eeuwen, in 

 al hare bijzonderheden bestudeerd, en leverde stof 

 tot het schrijven van talrijke boekdeelen. Deze diereu 

 houden zich in bosscheii op, waar zij, over dag, 

 veelal in vaste rustplaatsen verscholen liggen. Tegen 

 het vallen van den avond verlaten zij deze plaatsen, 

 om hun voedsel te gaan opzoeken, en keeren er 

 gewoonlijk eerst met den morgenstond terug. Dit 

 voedsel bestaat in allerlei kruiden, in de knoppen 

 en bladeren van heesters en boomen, en zij brengen 

 ook veel nadeel toe aan de graan- en groentevelden. 

 In den winter nemen zij het ook, bij gebrek aan ander 

 voedsel, met mos voor lief. Men treft hen gewoonlijk 

 tot kleine familiën vereenigd aan. Geheel oude herten 

 leiden intusschen veelal een eenzaam leven. In den 

 bronstijd zijn de mannetjes somtijds zeer wild. Het 

 wijfje, hinde genaamd, draagt veertig weken en werpt 

 in het begin van den zomer twee jongen. — De 

 JFnpiii, Cervus Canadensis, is het groote hert; hetgeen 

 in Noord-Amerika de plaats vervangt van ons edelhert. 

 Het vormt eene verschillende soort, die, ofschoon 

 op ons edelhert gelijkende, daarvan ten eenenmale 

 afwijkt door veel steviger pooten en veel grootere 

 hoeven. Het geheele dier is ook grooter, en zijne 

 geweijen zijn veel dikker en hebben veel meer omvang. 

 De Anglo-Amerikanen geven aan dit dier den naam 

 van »Elk," terwijl, zooals wij reeds vroeger vermeld 

 hebben, de naam van Mose-deer door hen op den 

 eland toegepast wordt. 



Gelijk de meeste andere groote dieren, is de 

 Wapiti in de meeste streken van het oostelijk 

 gedeelte der Vereenigde Staten van Noord-Amerika 

 geheel of nagenoeg geheel uitgeroeid. Intusschen komt 

 hij nog in de bronlanden van de Susquehannarivier 

 voor. Yan hier uit, wordt hij westelijk, hier en daar. 

 aan alle voor zijn verblijf gunstige plaatsen tot aan 

 de oevers van den groeten, zoogenaamden stillen 

 Oceaan aangetrofl'en, en meent men zelfs opgemerkt 

 te hebben, dat de voorwerpen, ten zuiden van de 

 Columbiarivier levende, eene buitengewone grootte 

 bereiken. Men zegt, dat de voorwerpen van Galifornië, 

 waar dit dier zeer menigvuldig in vlakke streken 

 voorkomt, in het algemeen kleiner zijn dan degenen, 

 welke men op het gebergte aantreft. De Indianen 

 van Noord-Amerika verzamelen somtijds de geweijen 

 van den Wapiti en stapelen ze tot buitengewoon 

 groote hoopen, op hunne uitgestrekte jagtvelden, op 

 elkaar. Zoodanige trofeën leveren voor den jager, 

 door de reusachtige grootte dezer geweijen, een 

 treffend gezigt op. 



Het Jctpansche hert, Cervus sika, heeft, in liet 



