DE PAARDEN. 



E Q U I. 



Do paarden vormen, met de ezels, eene in zicli 

 zelf afgeslotene orde van zoogdieren. Zij wijken van 

 alle overige zoogdieren af, doordien hunne pooten 

 slechts van eene, door een groeten hoef omsloten 

 teen voorzien zijn. Elkeen weet dat het dieren zijn 

 van eene aanmerkelijke grootte en bevallige vormen. 

 Hun kop is langwerpig; de ooren zijn langwerpig 

 en zeer beweegbaar; de lengte van den hals is zeer 

 geëvenredigd ; de romp fraai afgerond ; de rug hol ; 

 hunne pooten, ofschoon tamelijk lang en slank, zijn 

 niet te min zeer stevig; hun staart reikt meestal 

 tot over de hakken en is van eene groote haarkwast 

 voorzien. Het haar is, ten minste in den zomer, 

 kort, verkrijgt echter, behalve aan den staart, langs 

 de bovenzijde van den hals eene aanmerkelijke lengte 

 en vormt hierdoor de zoogenaamde manen. Men 

 merkt, aan elke binnenzijde der voor- of ook der 

 achterpooten, eene kleine vereelte vlakte op, en deze 

 zijn in het dagelijksche leven onder den naam van 

 wiatten bekend. De paarden hebben elke kaak met 

 zes snijtanden gewapend; er zijn veelal hoektanden 

 aanwezig, ofschoon deze met hunne tandholte dikwijls 

 geheel verdwijnen, en men merkt aan weerszijde 

 van elke kaak zes kiezen op, wier kaauwvlakte 

 halvemaanvormige insneden vertoont. De voorste 

 kies wordt bovendien veelal door eene zeer kleine 

 valsche kies voorafgegaan, die echter, voornamelijk 

 in de onderkaak, reeds vroegtijdig verdwijnt. De 

 achterste kies treedt in het vierde jaar te voorschijn. 

 Er zijn aan den uier slechts twee tepels aanwezig. 

 De paarden hebben eene eenvoudige maag en een 

 lang en ruim darmkanaal. De galblaas ontbreekt 

 bij deze dieren. Zij leven van plantaardig voedsel, 

 voornamelijk van gras, kruiden en zaden. Zij kunnen 

 zeer snel loopen, en verdedigen zich voornamelijk 

 door met de achterpooten achter uit te slaan. De 

 paarden behooren oorspronkelijk t' huis in het 

 gematigde Azië en in Zuid-Afrika, van waar zij 

 intusschen noordoostelijk tot Abyssinië verspreid zijn. 

 Het getal soorten dezer orde is zeer beperkt, en zij 

 vormen slechts twee afdeelingen, van welke de eene 

 de ezels, de andere het paard bevat, waarvan echter 

 slechts eene soort bekend is. 



Het -paard, Equus caballus, onderscheidt zich van 

 den ezel, doordien de staart tot aan zijnen wortel 

 met lange haren bezet is, en doordien de kleine 

 vereelte vlakten, of de zoogenaamde wratten, aan de 

 binnenzijde van alle vier pooten aanwezig zijn, terwijl 

 zij bij den ezel aan de achterpooten ontbreken. Het 

 paard bereikt bovendien eene meer aanmerkelijke 



gi'oottc dan de ezel; zijn kop is naar evenredigheiil 

 kleiner, zijne ooren korter, zijne vormen in het 

 algemeen bevalliger, en liet vereenigt eene menigte 

 eigenschappen, waardoor het als huisdier de voorkeur 

 boven den ezel verdient. Het wordt derhalve ook, 

 met het rund, als het voor den mensch nuttigste 

 en gewigtigste dier beschouwd, en zijne temming 

 geschiedde, om deze reden, ook zoo vroegtijdig, dat 

 het tijdstip, wanneer zij plaats had, in het duister 

 der oudste geschiedenis van het menschdom verborgen 

 ligt. Het paard is oorspronkelijk afkomstig uit de 

 groote vlakten van Middel-Azië. Het werd echter, 

 als huisdier, door den mensch allengs over alle 

 streken van den aardbol verspreid. Door de 

 temming ontstonden tevens verscheidene rassen 

 van paarden, die zich intusschen, slechts door- 

 verschillende grootte en eene geringe wijziging in de 

 evenredigheid der verschillende ligchaamsdeelen van 

 elkander onderscheiden. Men weet niet of de 

 zoogenaamde wilde paarden, welke men in Middel-Azië 

 aantreft, wezenlijk als zoodanig of wel als verwilderd 

 te beschouwen zijn. Het laatste is intusschen 

 waarschijnlijker. Wat de zoogenaamde wilde paarden 

 van Patagonië betreft, zoo spreekt het van zelf, 

 dat deze verwilderd zijn, vermits het paard in 

 Amerika niet oorspronkelijk voorkomt, maar eerst 

 door de Europeanen in dit werelddeel ingevoerd 

 werd. De zoogenaamde wilde paarden van Azië zijn 

 overigens veel minder fiaai van gestalte dan de 

 tamme, en verdienen hieromtrent naauwelijks de 

 voorkeur boven den wilden ezel of de veredelde 

 rassen van den ezel. Zij hebben ook langer haar. 

 In dezen verwilderden staat leven de paarden in 

 kleinere of grootere troepen bijeen, en deze worden 

 steeds door eenen hengst aangevoerd. Aan liet 

 geraamte van het paard telt men achttien paar 

 ribben en zes lendenwervels. Het wijfje draagt 

 omstreeks elf maanden, en het veulen zuigt 

 zes maanden of langer. De kennis van het 

 paard en zijne verschillende rassen vereischt eene 

 afzonderlijke studie en gaf sedert lang aanleiding 

 tot het schrijven van talrijke boekdeelen. De meest 

 in het oog vallende rassen van jiaarden zijn het 

 zoogenaamde .Tavaansche en het Schotsche paard 

 »poiiey" genoemd. Deze rassen zijn niet grooter 

 dan de ezel, en hebben eenen, naar evenredigheid, 

 veel grooteren kop dan de overige paardenrassen. 

 Niettegenstaande hunne kleinheid zijn zij zeer forscli, 

 vurig en krachtig. 



De EZELS onderscheiden zich, zooals wij reeds 



