DE WALDTEREN. 



De Onlo iler AYiililiei-cn bevat al de zoogdieren, 

 ^vier gestalte in liet algemeen aan die der visschen 

 (loet denken, en wier staart in eene groote vin 

 eindigt, die echter steeds eene horizontale en niet, 

 gelijk bij de visschen, eene loodregte rigting heeft. 

 De soorten, welke tot deze orde der zoogdieren 

 behooren , zijn onder de algemeene namen van 

 walvisschen , dolfijnen of bruinvissclien, narwal, 

 potvisch of cachelot, en lamantijnen of dujong, 

 bekend. Zij leven, behalve een klein getal van 

 uitzonderingen, allen in de zee. De kleinsten bereiken 

 nog altijd eene lengte van vijf tot zes voet, terwijl 

 de grootsten alle overige dieren in grootte en 

 gewigt overtreffen. 



De waldieren zijn, behalve den vischachtigen vorm 

 van hun ligchaarn en hunne in het waterpas geplaatste 

 staartvin, voornamelijk ook kennelijk aan het volslagen 

 gebrek aan achterpooten, en doordien hunne voorpooten 

 als volkomen bladvormige vinnen, zonder nagels, 

 verschijnen. De verschillende, in de lengteas van hun 

 ligchaam liggende deelen, te weten kop, hals, romp 

 on staart, gaan, gelijk bij de visschen, zonder eene 

 duidelijke afscheiding, in elkander over, en zijn zeer 

 gelijkvormig door eene dikke liuid bekleed, die 

 slechts zelden met enkele borstelachtige, meestal 

 tot den snuit beperkte haren bezet is, en overgaat 

 in eene, voornamelijk op den rug, zeer dikke laag 

 van spek, die wederom op de spieren rust. De 

 oogen dezer dieren zijn naar evenredigheid klein ; 

 do buitenste oogleden zijn slechts door eene huidplooi 

 aangeduid, en een zoogenaamd binnen-ooglid komt 

 alleen bij de Lamantijnen voor. De neusgaten doorboren 

 den kop steeds op de middellijn zijner bovenvlakte, 

 hetzij boven en achter de oogen, lietzij van voren 

 op den snuit; zij vormen twee digt naast elkaar 

 geplaatste, geheel of gedeeltelijk door een middelschot 

 van elkaar gescheidene kanalen, die veelal door twee 

 zamengesmoltene kleppen van buiten gesloten kunnen 

 worden, en wier gemeenschappelijke opening, in dit 

 geval, eene halvemaanvormige gedaante heeft. De 

 uitwendige ooropening vertoont zich, aan weerszijde 

 van den achterkop, als een, meestal buitengewoon 

 klein gaatje, hetgeen men dikwerf slechts met de 

 grootste moeite kan ontdekken, en het is nooit vaneene 

 oorschelp voorzien. De voorpooten hebben volkomen 

 de gestalte van vinnen, doordien alle vingers en de 

 overige beenderen dezer ledematen door het uitwendig 

 huidbekleedsel tot een weinig beweegbaar geheel 

 verbonden zijn. De achterpooten ontbreken ten 



oenenniale en wel bij alle soorten zonder eenige 

 uitzondering. Het bekken, dien tengevolge geheel 

 overbodig zijnde, is slechts door een paar kleine, 

 tusschen de spieren liggende, langwerpige beenderen 

 vertegenwoordigd. Hun staart is in den regel zoo sterk 

 zijdelings zamengedrukt, dat zijne boven- en onderlijnen 

 min of meer scherp uitloopen, en hij is aan zijn einde 

 van eene groote, in het waterpas liggende, veelal in 

 twee lappen verdeelde vin voorzien. Er is bij vele 

 sooiten ook eene zoogenaamde rugvin aanwezig, die 

 intusschen nooit door beenderen ondersteund wordt. 

 De tepels liggen bij de Lamantijnen in den oksel der 

 borstvinnen, bij de overige waldieren aan weerszijde 

 der geslachtsdeelen. De tanden der waldieren zijn 

 meestal gelijksoortig en kegelvormig; bij sommigen 

 nemen die der zijden van de kaken volkomen de 

 gedaante van kiezen aan; bij anderen zijn stoottanden 

 aanwezig; en bij de walvisschen verdwijnen de tandjes, 

 die slechts in het allereerste tijdperk der ongeborene 

 jongen als kiemen te ontdekken zijn, worden echter, 

 in de bovenkaak , vervangen door dwarsstaando 

 hoornplatcn. De beenderen zijn bij de Lamantijnen, 

 hard en zwaar, bij de overige waldieren poreus en 

 naar evenredigheid ligt; intusschen is hiervan steeds 

 het rotsbeen uitgezonderd, hetgeen zeer hard is, 

 dikke wanden heeft, en niet met de overige beenderen 

 vergroeit. Er is bij deze dieren nooit een sleutelbeen 

 aanwezig. De halswervels hebben dikwijls de gedaante 

 van dunne schijven, die niet zelden onderling geheel 

 of gedeeltelijk vergroeijen; opmerkenswaardig is het, 

 dat er bij eenige Lamantijnen slechts zes halswervels 

 aanwezig zijn. De staartwervels zijn, van onderen, 

 in plaats van doorn-uitsteeksels, van lo.sse, Yvormige 

 beenderen voorzien. De maag vertoont vier, min 

 of meer diep afgescheidene vakken. 



De waldieren zijn over alle zeeën van denaardbol 

 verspreid, en eenige soorten zijn bewoners van 

 rivieren in de heete luchtstreken gelegen. De eigenlijke 

 w^aldieren voeden zich met kleine dieren; de 

 Lamantijnen daarentegen met planten. Allen zijn 

 voor den mensch nuttige, nooit schadelijke dieren. 

 Zij worden veelal gezellig aangetrofl'en. 



Slechts een klein getal soorten, en wel mot name 

 kleine dolfijnen, zouden geschikt zijn, om levend in 

 dierentuinen gehouden te worden. 



De waldieren vormen twee zeer natuurlijke, door 

 gewigtige en veelvuldige kenmerken streng van 

 elkander gescheidene afdeelingen, te weten die der 

 eigenlijke Waldieren en die der Lamantijnen. 



