oiHiiiddcllijU nu liet liarpoeiiccron gedood wordt; 

 terwijl het afsnijilen van spek enz (llensing process 

 der Amerikanen) ook aanmerkelijk van de vroeger 

 bij ons gebruikelijke wijze onderscheiden is. 



«De omstandigheden, dat de gewone walvisch te 

 zeldzaam eu te schuw geworden was, en dus 

 ongemakkelijk en slechts in kleinen getale kan worden 

 verkregen: dat daarentegen eene groote menigte 

 vinvissclien in alle zeeën aanwezig zijn, die men om 

 hunne groote snelheid niet wist te bemeesteren, 

 waren de aanleidende oorzaken, die kapitein Roys 

 tot de uitvinding van den thans door hem gebezigd 

 wordenden harpoen bragten. 



»De voorwaarden, die hij zich stelde en waaraan 

 voldaan moest worden, waren: een harpoen te 

 bedenken, die men op grooteren afstand kon werpen, | 

 dan den gewonen harpoen, en die de kracht om te 

 dooden in zich zelven bevatte en dit in den kortst 

 mogelijken tijd deed. 



sDeze nieuwe harpoen bestaat uit een te 

 zamcn gebogen ijzeren stang, wier uiteinden in 

 een stuk ijzer, hetgeen tevens van vier weerhaken 

 vooizien is, bevestigd zijn; op dit stuk, hetgeen 

 harpoenhoofd genaamd wordt, is eene krachtige en 

 zeer snel ontvlammende vuurpijl geschroefd, die 

 wederom op zijne beurt, de harpoenpunt draagt: deze i 

 harpoenpunt is hol, gevuld met kruid, ten einde als 

 bom dienst te doen, en is hermetisch aan den pijl 

 bevestigd, om het nat worden der lont te voorkomen, 

 hetgeen het springen der bom zou beletten; de j 

 lont zelf komt in de besloten ruimte tusschen den '. 

 vuurpijl en de bom uil, en stelt de vereeniging 

 tusschen beiden daar. Om den gebogen ijzeren 

 stang is eindelijk een beweegbare schalm aangebragt, 

 waarin de lijn bevestigd wordt. Zoodra men gebruik 

 wil maken van dezen harpoen, wordt het geheele 

 toestel in eene buis (het zoogenaamde geweer) 

 geschoven, welke door een scherm omringd is, dat ' 

 den harpoenier voor het uitstroomende vuur des j 

 pijls beveiligt; in dit scherm bevindt zich eene klep, 

 w'aarin het vizier is aangebragt, hetgeen, met de j 

 vizierkorrel op het vooreind der buis, de rigtingslijn 

 uitmaakt; juist achter het scherm, ter regterzijde j 

 der buis, is eindelijk de toestel geplaatst, waarmede 

 men den vuurpijl doet ontbranden. j 



»Het gedeelte der buis. hetgeen zich aan de 

 voorzijde van het scherm bevindt, heeft van onder 

 en boven eene sleuf, wier bestemming is, het uit j 

 den pijl stroomende vuur te doen ontsnappen. De 

 onderste sleuf dient tevens om de schalm, waarin 

 de lijn bevestigd is, tot aan het scherm door te 

 laten, terwijl het door de bovenste sleuf ontsnappende 

 vuur de vizierklep sluit. 



»Het gereedmaken tot de vangst, het neèrvieren 

 der sloepen, het volgen van den visch, enz., kortom 

 alle voorloopige bedrijven voor de vangst bieden 

 iseen noemenswaarditr verscliil aan mot hetneen 



hieromtrent vroeger in gebruik was. Er ontstaat 

 eerst een belangrijk verschil op het oogenblik, dat 

 men eene gewenschte positie bereikt heeft en in 

 verwachting is, van het dier op honderd voeten 

 afstand of daaromtrent te zullen zien rijzen, als 

 wanneer het geweer met den daarin geschoven 

 harpoen door den harpoenier op den regterschouder 

 genomen wordt. Komt de walvisch nu op of binnen 

 den genoemden afstand boven water, dan rigt de 

 harpoeiiier het geweer op hem, en doet den pijl 

 ontbranden, waarop, bijna oogenblikkelijk de harpoen 

 in het dier gedreven wordt. Weinige seconden 

 daarna springt nu do bom, en zoo dit slechts ergens 

 in de ingewanden of onder den ruggestreng plaats 

 vindt, is de visch meestal oogenblikkelijk gedood 

 of zoodanig verlamd, dat hij bijna zonder moeite of 

 gevaar in korten lijd afgemaakt kan worden. 



))Na den dood van het dier wordt het, even als 

 bij de vroegere vangst, met het staarteinde vooruit, 

 langs de zijde van het schip genomen, en de 

 zoogenaamde flensing begint met een kettingstrop 

 om die borstvin te slaan, welke boven water is, 

 terwijl de strop zelf aan een zwaar takel bevestigd 

 is, hetgeen opgeheschen wordt. Dit gedaan zijnde, 

 gaat de insnijiling even als bij de oude manier 

 geregeld door, alleen met dit verschil, dat het spek 

 er spiraalsgewijze afgesneden wordt en niet, zoo als 

 vroeger, van voren naar achteren, en dat de schedel. 

 bij de oogen afgekapt en gezamenlijk met het 

 daaraangeblevene balein op het dek geheschen wordt. 



2>In het zoogenaamde afmaken, dat is de groote 

 lappen spek in kleinere stukken te snijden, van huid 

 en vleesch ontdoen en in de vaten te bergen, bestaat 

 ook eenig verschil met de vroeger in gebruik zijnde 

 manier. Het spek woidt namelijk in stukken van 

 omtrent een voet lengte en een derde voet breedte 

 gesneden, vervolgens door middel van eene machine 

 zoodanig gekerfd, dat het geheel in dunne stukjes 

 verdeeld is, die nog even aan elkander vast hangen, 

 terwijl de huid er niet afgenomen wordt; ten laatste 

 worden deze stukjes, in plaats van in vaten geborgen, 

 dadelijk in potten gedaan en er de traan oogenblikkelijk 

 uit gekookt. Zoodra nu deze eenigzins afgekoeld is, 

 worden er de vaten mede, in plaats van met het 

 spek, gevuld, zoodat bij de tehuiskomst de lading 

 dadelijk aan de markt gebragt kan worden. 



»De op deze wijze verkregen traan is lichter van 

 kleur en heeft niet den onaangenamen reuk van die, 

 welke door verrotting verkregen wordt. Nog beter 

 is het den traan door middel van stoom uit verscli 

 spek te bereiden, vermits hij alsdan bijna kleurloos 

 en peheel reukeloos is : laatstgenoemde wijze is, zoo 

 ik vermeen, nog door niemand anders in toepassing 

 "ebraat als door de kapiteins Roys en Lilliendahl." 



Omtrent het getal der soorten van vinvisschen 

 heerscht bij de natuurkundigen een nog grooter verschil 

 van meening dan omtrent de soorten van eigenlijke 



