DE ZOET V^ATER-SCHILDPADDEN. 



Deze familie is de rijkste aan soorten onder de 

 scliildpadden. Zij leven in of in de nabijheid van 

 het zoete water, en bieden onderlinf,' veelvuldif^e 

 afwijkingen. aan in grootte, gedaante, kleur, levenswijze 

 en zelfs in haar maaksel. Zij hebben in het algemeen 

 veel meer overeenkomst in gestalte en maaksel met 

 de land-, dan met de leder- en zeesciiildpadden, 

 welke beide laatstgenoemde familiën dan ook van 

 de overigen en onderling, ieder een meer in zich 

 zelf afgesloten en afgezonderd geheel vormen. De 

 zoetwater-schildpadden zijn van de landschildpadden 

 voornamelijk onderscheiden doordien hare teenen 

 vrij en veelal door een zwemvlies vereenigd zijn. 

 Bovendien is haar pantser, in den regel, veel meer 

 afgeplat. Zij zijn, zoowel ten opzigte van het getal 

 der soorten als dat der individu's, veel talrijker in 

 Amerika en Azië, dan in de overige werelddeelen. 

 Zij houden zich min of meer uitsluitend in rivieren, 

 meren, moerassen of aan vochtige plaatsen op. De 

 meesten zijn uitstekende zwemmers. Haar voedsel 

 bestaat veelal uit wormen en weekdieren, sommigen 

 eten ook visch of kruipende dieren, ja zelfs vogels. 

 Het schijnt ook, dat eenigen het plantaardige voedsel 

 niet versmaden. Hare voorpooten zijn in den regel, 

 ieder, gelijk bij de meeste landschildpadden, van vijf, 

 de achterpooten van vier teenen voorzien. 



Men kan de zoetwater-schildpadden onder twee 

 afdeelingen brengen. De eerste dezer afiieelingen bevat 

 de soorten, die haren kop, wanneer zij dien verbergen 

 willen, tusschen het pantser, in de lengteas daarvan 

 terugtrekken. 



Sommige dezer soorten hebben een sterk gewelfd 

 rugschild en naderen hierdoor, gelijk ook door hare 

 levenswijze, de landschildpadden. Intusschen wijken 

 zij van deze nog af doordien, zoowel het voorste als 

 het achterste der vrije gedeelten van haar borstschild 

 beweegbaar zijn, en twee kleppen vormen , die vast 

 tegen het rugschild kunnen worden aangedrukt. De 

 meest algemeen bekende der hiertoe behoorende 

 soorten is de zoogenaamde doossc/iiUpad, Emys clama 

 of »carolina", die ook niet zelden in de dierentuinen 

 levend aangetroffen wordt. Zij heeft ongeveer de grootte 

 eener manshand en zeer kleine zwemvliezen; maar de 

 kleppen van haar borstschild zijn zeer groot, en zij is 

 bruin van kleur met gele vlekken en strepen. Zij wordt 

 in nagenoeg geheel Noord-Amerika, met uitzondering 

 der koude streken, aangetrofl'en , en vervangt aldaar 

 grootendeels de plaats der landschildpadden , welke 

 aldaar slechts door eene, en wel tot de allerzuidelijkste 

 staten beperkte soort, «Testudo gojiher" genaamd. 



vertegenwoordigd worden. De doosschildpad levert het 

 zeer zonderlinge verschijnsel op, dat alle voorwerpen, 

 zonder uitzondering, die de vallei van den Mississippi 

 bewonen, slechts vier teenen aan elk der voorpooten 

 vertoonen, ofschoon zij, in alle andere opzigten, zoo 

 volmaakt met de in de overige streken levende 

 voorwerpen overeenstemmen, dat er niet het minste 

 andere onderscheid waar te nemen is. Men zal 

 ligtelijk beseffen, tot welken graad dit, overigens voor 

 het wezen van het dier weinig of niets beteekenend 

 verschijnsel die natuurkundigen, welke hun eenig 

 heil in de bewerktuiging der dieren zien, getroflen 

 en hunne beginsels, volgens welke zij tot ile kennis 

 van het natuurlijke stelsel meenen te geraken, 

 geschokt heeft. De doosschildpad wordt meestal 

 in moerassige streken aangetroffen, waar zij zich 

 intusschen het liefst op de drooge plaatsen ophoudt; 

 en zelfs tot op de heuvelen voorkomt. Zij voedt 

 zich met torren, slakken en allerlei andere kleine 

 dieren, eet echter ook muizen en slangen, en men 

 zegt, dat zij laatstgenoemde met de kleppen van 

 haar pantser dood drukt. Men houdt haar, ter 

 verdelging van muizen en slakken, in de kelders, 

 en heeft een voorbeeld, dat een zoodanig opgesloten 

 voorwerp, op welks pantser men het jaartal zijner 

 opsluiting ingesneden had, na verloop van zes en 

 veertig jaren levend tenig gevonden werd. Hare 

 eijeren zijn goed van smaak, maar haar vleesch is 

 weinig geacht. Op de Soenda- en Philippijnsche 

 eilanden, op Celebes en Amboina wordt eene andere 

 soort, Emys Amboinensis, aangetroflen. De klepfien 

 van haar borstschild zijn eveneens zeer groot. — L!ij 

 sommige andere sooiten is de beweegbaarheid der 

 kleppen van het borstschild zeer gering, en veelal 

 slechts bij jongere voorwerpen opmerkelijk, vermits 

 de banden, door welke die beweging bewerkstelligd 

 wordt, verbeenen en hierdoor de kleppen met het 

 middelstuk van het borstschild tot een onbewegelijk 

 geheel vergroeijen. Eene dezer is Emys Diardü, die 

 op de Soenda-eilanden en het vasteland van Indië 

 aangetroffen wordt, eenen voet lengte bereikt, bruin 

 van kleur is, en wier pantser, met den leeftijd, steeds 

 smaller en hooger wordt. Eene andere soort is de 

 gewone Zoeiwaler-scJiildpad, Emys Eiiropaea, van ons 

 werelddeel. Zij bereikt de lengte eener manshand, 

 en is zwart, met talrijke gele, straalsgewijze geplaatste 

 stipjes. Bij ileze soort is slechts het voorste vrije 

 einde van het borstschild een weinig bewegelijk. 

 Zij wordt in geheel zuidelijk Europa aangetrollen, 

 en gaat noordelijk tot Bi'andenburg en Polen. In 



