tanden, eene doorgrij pende afwijkin" plaats 

 der Nieuwe Wereld. 



D£ HAGEDIS-SAURERS DER OUDE 

 WERELD. 



bewoont Java, Borneo en China : de andere, Tachjdromus 

 Japoticus, die minder slank i.s. behoort in .Tapan t'huis. 

 In Zuid-Afrika heeft men eene geheel slangvorniige 

 soort, Chamaesaura anguinea, wier vier pooten zich, 

 ieder als een klein eenvoudig bladvormig aanhangsel 

 vertoonen, hetwelk met .schubben bekleed, en slechts van 

 een enkel, met een nagel gewapend teentje voorzien is. 



Zij zijn gekenmeikt doordat hunne tanden aan 

 den wortel hol zijn en loodregt op de kaken staan. 

 Men treft hen in Europa, Afrika en Azië aan. 



De EIGENLIJKE HAGEDISSEN, sLaceuta", zijn de 

 soorten die min of meer op onze gewone hagedis 

 gelijken. Haar hals is aan zijne benedenzijde van 

 eenen halskraag voorzien; haar buik is met zes tot 

 veertien rijen van gladde schubben bedekt, en men 

 ontwaart aan eiken poot vijf teenen van ongelijke 

 lengte, die echter allen met nagels gewapend zijn. 

 De tanden van het tusschenkaaksbeen zijn konisch, 

 de volgenden zijdelings zameiigedrukt, de achtersten 

 stomp en in drie punten uitloopend. Bij sommige 

 soorten zijn ook tanden in het gehemelte aanwezig. De 

 liagedissen worden meestal in drooge, hetzij opene, 

 hetzij met gras of struiken begroeide streken 

 aangetroffen. Haar voedsel bestaat uit insekten, 

 slakken of andere kleine ongewervelde dieren. Er 

 zijn een aanmerkelijk getal soorten van hagedissen 

 bekend. Onze peicone hagedis, Lacerla stirpium, heeft 

 acht rijen buikschilden, en gekielde rugschubben. 

 Het wijfje legt in het voorjaar een achttal eijeren, 

 waaruit de jongen eerst laat in den zomer te 

 voorschijn komen. Zij bewoont het heete en gematigde 

 Europa, en komt ook in de di'ooge streken van ons 

 land, en derhalve ook in de duinen nog algemeen 

 voor. Eene andere, maar zeldzamer soort van ons 

 weielddeel, die eveneens, ofschoon zeer enkel, in ons 

 land aangetroffen wordt, Lacerla vivipara of »crocea", 

 heeft veel overeenkomst met onze gewone hagedis, 

 maar haar staart is dikker, zij is op de onderdeelen 

 oranjegeel, en zij brengt levende jongen ter wereld. 

 Eene derde op steengronden van ons werelddeel 

 gemeene soort, die noordelijk tot Zweden vooikomt, 

 is Lacerla muralis of »agilis". In hot warme Europa 

 heeft men de geheel groene Lacerla viridis, die veel 

 grooter dan de gewone soort is. De grootste en 

 stevigste van allen is Lacerla ocellala, die in het heete 

 Europa en Algerië aangetroffen wordt. Eene 

 kleine soort uit laatstgenoemd weielddeel, Lacerla 

 perspicillata, is merkwaardig doordat haar onderst 

 ooglid doorschijnend is. 



Bij eene kleine soort, Opldops deyans, van Klein-Azië 

 en de Kaspische zee, is slechts een enkel kringvormig 

 ooglid aanwezig, weshalve het oo£r steeds onbedekt 

 blijft. 



Eenige sooiton zijn uitermate slank van gestalte, 

 en do staart is drie tot vier malen langer dan het 

 overige ligchaain. Eene dezer, Tachgdromus seiliuealns. 



DE HAGEDIS-SAURERS DER NIEUWE 

 WERELD. 



Ofschoon somtijds, in het uiterlijk en in hun 

 geheel wezen, met de soorten der Oude Werelil 

 overeenstemmende, onderscheiden zij zich intusschen 

 standvastig daarvan, doordien hunne tanden geenen 

 hollen wortel hebben, en een weinig naar buiten 

 gerigt zijn. 



Sommige soorten zijn stevig van maaksel, en 

 bereiken eene aanmerkelijke grootte. Zij hebben 

 twee of drie huidplooijen aan de benedenzijde van 

 den hals, klierbuizen aan de dijen en eene lange en 

 diep gevorkte tong. Men treft haar in het heete 

 Amerika, aan deze zijde van het Andes-gebergte 

 aan. De gewone sooit, Tejus monitor, bei'eikt diie 

 voet lengte. Zij is groenachtig van kleur met zwarte 

 dwarse banden, en haar staart is van bieede, geele 

 en zwarte ringen voorzien. Deze groote Hagedis 

 wordt algemeen in Suriname aangetroffen, en men 

 ziet er somtijds levende voorwerpen van in de 

 dierentuinen. Zij houdt zich in drooge bosschen op, 

 waar zij tusschen de wortelen der boomen holen 

 graaft, die haar tot schuilplaats dienen. Zij is schuw, 

 vlugtig zeer snel bij naderend gevaar, en verdedigt 

 zich, wanneer zij niet ontsnappen kan, door hevig 

 te bijten. Zij voedt zich met allerlei kleine dieren, 

 zooals wormen , insekten en muizen , haalt de 

 kippeneijeren en de kippen zelve weg, en eet ook 

 vruchten. De inboorlingen zeggen, dat zij gedurende 

 den regentijd maanden lang hare schuilhoeken niet 

 verlaat. Daar haar vleesch zeer smakelijk is, zoo 

 maakt men, vooral in Maart, als wanneer zij vet 

 zijn, jagt op haar. Andere, kleinere soorten, hebben 

 grootere buikschilden, en de voorzijde harervoorpooten 

 is met schildjes, in plaats van schubben, bekleed. 

 De gemeenste dezer in Suriname is Ameiva vulgaris. 

 Haie groenblaauwe kleur is op den rug door zwarte, 

 wormvormige vlekjes afgebroken. Nog eene andeie 

 menigvuldig in Suriname voorkomende soort is Ameiva 

 mnrina, wier groene kleur aan de zijden door witte, 

 ronde vlekken afgebroken is. Ameica viridis, van 

 Paraguay, wijkt van de overigen af, doordien de duim 

 harei' achterpoot zich als een eerrvoudig stompje 

 zonder nagel voordoet. 



Bij eenige soorten van Brazilië en Guyana zijn 

 de schubben der onderdeelen van schei-pe kielen 



