vuoizicn. Zij doen ovcriiiens door hare grootte en 

 gestalte volkomen aan onze gewone hagedissen denken. 

 Haar ligchaam is op de bovendeelen overlargs 

 gestreept. Dit zijn Cenlropyx calcarata en siriala ; 

 laatstgenoemde met grootereen gekielde rugschubben. 

 Men heeft in Zuid-Amerika ook eenige soorten, 

 wier staart sterk zijdelings zamengedrukt en langs 

 zijne bovenlijn van twee rijen kielen voorzien is. Zij 

 houden zich bij het water op, maar men zegt dat 



zij niet zwemmen. Bij het loopeu dragen zij haren 

 langen staart opgerigt, en zweepcn er. mede heen en 



[ weder. Eene dezer soorten, Crocodihirvs dracaena, 



I bereikt drie tot vier voet lengte. 



I Eenige kleine soorten zijn zeer rank van gestalte 

 en teer van maaksel. De meest afvv'ijkende dezer 

 is Heterodacti/lus imbricatus, van Brazilië. Hare pooten 

 zijn klein en kort, en de duim der voorpooten 

 vertoont zich eenvoudig als een stompje zonder nagel. 



DE GORDEL-HAGEDISSEN. 



ZONOSAURAE. 



Men noemt deze dieren Gordel-hagedissen, omdat 

 de dikke schildjes of schubben, welke hun ligchaam 

 als eene soort van pantser insluiten, op regelmatige 

 dwarse rijen of gordels verdeeld zijn, waardoor de 

 bewegelijkheid van deze harde huidbekleeding mogelijk 

 wordt. Men merkt bovendien, ter bevordering dezer 

 beweging, aan weèrzijden van het ligchaam, eene 

 diepe huidplooi, in de gedaante eener overlangsche 

 voren, op. Zij hebben volmaakte oogleden, eu hare 

 tong is vleezig, plat, met uitrekbaar en aan het 

 vüoreinde uitgesneden. Hare pestalle is, volgens de 

 sooiten, somtijds zeer verschillend, vermits sommigen 

 op hagedissen, andere op slangen gelijken. Deze 

 dieren worden slechts in de heete luchtstreken 

 aangetroden. 



Sommige soorten doen door haie gestalte aan de 

 Land-Agama's met stekel&taarten denken. Zij worden 

 in Zuid-Afrika en Madagascar aangeiroffen, en eene 

 afwijkende soort bewoont Nicuw-Guinea. De grootste 

 soort, Zonurns giijaniexs , heeft de schilden tot 

 gekromde stekels of doornen veilengd. De gewone 

 soort, Zuinirii.'i cordylin), is bruiiiaehlig. somtijds geheel 

 zwart, en komt aan de Kaap de Goede Hoop voor. 

 De soort van Nieuw-Guinea, Zonnrus Novae Guineae, 

 heeft alle bovendeelen met dooi'ncn gewapend; hare 

 buikschilden zijn gekield, en de voren aan de zijden 

 van het ligchaam ontbreekt. Zij is bruin van kleur. 



Sommige sooi ten van Mejiko en Californië hebben 

 wel zeer haide, maar niet tot doornen verlengde 

 schubben op de bovendeelen. Men wil. ilat zij levende 

 jongen ter vereld brengen. Eene dezer soorten, 

 GerrhoHotiis Deppii, heeftgladde.eeneandeie, OerrhonoUia 

 vndticarivalus, gekielde schubben. 



De plaats van deze Amerikaansche soorten wordt 

 in Zuid-Afrika en Madagascar vervangen dooi' soorten 

 met slankere vormen, wier gestalte aan die der 

 Skinken doet denken. Hiertoe behoort Gerrhosajirus 

 bijascia/us, van Madagascar, die aan weerszijde van het 

 ligchaam eene witte, zwart gezoomde streep heeft, 



GerrJiosaurns sepiformis, van Zuid-Afrika, is slank en fijn 

 van maaksel; zijne pooten, voornamelijk de voorpooten, 

 zijn klein, en de bruine kleur der bovendeelen wordt 

 door een twaalftal overlangsche zwarte vlekken 

 afgebroken. SanropJiis seps. van Zuid-Afrika, is nog 

 ranker van gestalte en heeft eiken poot slechts van 

 vier teenen voorzien. 



In Zuid-Amerika heeft men eenige kleine soorten 

 met een rolvormig ligchaam. eenen tamelijk langen 

 en dikken staart en zeer kleine pooten, wier teenen 

 vier, drie of twee in getale zijn, of zelfs geheel 

 ontbreken, en gedeeltelijk of geheel van nagels 

 ontbloot zijn. Hiertoe behooren : C/ialeides Cnvipri, uit 

 Columbië, met vier teenen, maar die der voorpooten 

 zonder nagels, en Chalcides cophias, van Cayenne, 

 met drie teenen zonder nagels aan de voorpooten, 

 en steelvormige achterpooten zonder eenig spoor 

 van teenen. 



Eene der meikwaardigste soorten dezei- familie 

 is Pseiidopiis PoUnsii. Hij lieeft de gedaante eener 

 slang, de voorpooten ontbreken geheel en al, en do 

 achtei'pootea doen zich voor als stompjes zonder teenen. 

 Zijn staart is veel langer dan het overige ligchaam. 

 hetwelk met beenachtige, op den staart gekielde 

 schubben bekleed is. De tanden zijn konisch, en de 

 achtersten zeer stomp. Oude voorwerpen hebben 

 eene bruine kleur; de jongen zijn groenachtig, maar 

 op de bovendeelen met bruin zwarte banden. Dit 

 dier bereikt eene lengte van drie voet. Het bewoont 

 Dalmatië, Griekenland, Zuid-Rusland en het heete 

 Siberië Het houdt zich in beschaduwde, met hoog 

 gias en struiken begroeide valleijen op. Zijne 



bewegingen 



zeer vlug, en het voedt zich 



voornamelijk met hagedissen. In de gevangenschap 

 is het een zeer gretige eter. Eene veel kleinere 

 soort, Cnilia Jfricaiia, bewoont Kaferland. 



In hel warme Noord- Amerika worden laatstgenoemde 

 soorten vertegenwoordigd door eene soort. Ophisaiim.i 

 reiilralis genoemd. Zij is zeer kennelijk door het 



