18 Historisch overzicht van het onderzoek. 
beeld de brave DUMONT D’ URVILLE, die er een zeilreis van Amboina naar Menado 
voor over had om twee babiroussa’s in ontvangst te gaan nemen, welke Gou- 
verneur MERKUS daar „op stok had liggen”. Ook bleven de eenigszins weten- 
schappelijk bedoelde expedities niet geheel uit. Der vermelding waardig is een 
kruistocht van de Brik „Dourga” (1826) onder bevel van den Luitenant ter Zee 
D. H. Korrr, die in last had de wateren van Zuidwest-Nieuw-Guinee te onder- 
zoeken '). Belangrijker is de reis derwaarts van de Korvet „Triton” met den 
Schoener „Iris”®), onder leiding van den Kapitein-Luitenant ter Zee J. J. STEEN- 
BOOM (1828). Het doel der reis was een nader in bezit nemen van Nieuw-Guinee 
en het stichten van eene vestiging aldaar; maar bij de instructie was voorge- 
schreven dat een der „hoofddoelen” moest bestaan in het verkrijgen van natuur- 
kundige kennis van het groote eiland. Ter bereiking van dit „hoofddoel” was 
eene talrijke „Natuurkundige Commissie’ geëmbarkeerd, bestaande uit de HH. 
H. C. MACKLOT, G. VAN RAALTEN, S. MULLER, A. ZEPPELIUS en P. vAN OoRT. Naar 
het voorkomen van walvisschen moest bijzonderlijk worden- uitgekeken, niet zoo- 
zeer als wetenschappelijk object, als wel ter wille van eene nader door de Re- 
geering aan te moedigen walvischvaart. De resultaten der reis, voor zoover van 
zoölogischen, mineralogischen en botanischen aard, worden nog heden van belang 
geoordeeld en de waarnemingen van ethnologischen en ethnografischen aard zullen 
hare waarde niet verliezen °). 
De kennis der hydrografische gesteldheid van den Archipel maakte, na Hors- 
BURGH, eenige decenniën van betrekkelijken stilstand door. Wèl was, omstreeks 
1822, een stap in de goede richting gezet door opdrachten verleend aan de Brik 
„Jacoba Elisabeth’ en de Korvet „Courier”, die in last kregen de Gaspar-Straten, 
Straat Karimata en Straat Sapoedi op te nemen, waaraan zij in het daarop vol- 
gend jaar voldeden, maar bij dien éénen stap was het gebleven. Een Nederlandsche 
vertaling van HORSBURGH, in 1841 verschenen, werd aangekondigd als een gids 
die de oude „Zee-Fakkels” en anderen (men schijnt wel conservatief te zijn ge- 
weest!) zou vervangen, maar de vertaler zag toch ook een beteren tijd in het 
‚verschiet. Hij sprak, met wat meerderen omhaal van woorden, de hoop uit, dat 
zijn werk eerlang het veld zou mogen ruimen voor een zeemansgids van echt 
Nederlandschen oorsprong. Vond die opwekking, ofschoon weinig geestdriftig 
gestemd, eenigen weerklank? Het is waarschijnlijk; de bedrijvigheid nam 
1) D. H. Korrr, Reize door den weinig bekenden zuidelijken Molukschen Archipel en 
langs de geheel onbekende Zuidwestkust van Nieuw-Guinea, gedaan in de jaren 1825 en 1826. 
Amsterdam, 1828. Met kaart. 
2) Zie: J. MODERA, Verhaal van eene reize naar en langs de Zuid-Westkust van Nen 
Guinea gedaan in 1828 door Z. M. Corvet Triton en Z. M. Coloniale Schoener Iris, Haarlem, 
1830. Met kaart. 
3) Volledigheidshalve worde hier nog aangestipt eene reis van de Iris (1830), in ’t licht 
gegeven door den Luitenant ter Zee J. H. vAN BOUDIJCK. BASTIAANSE: Voyages faits dans les - 
Moluques, à la Nouvelle Guinée et à Célébès, avec le comte Ch. de Vidua de Conzano, à 
bord de la Goëlette royale l'Iris. Paris, 1845. 8°. De reistrek staat op een der bij dit hoofd- 
stuk behoorende kaarten aangeduid. 
