A ti vn ih ad Beke 
Ba, 
Altered ht: bne 
Van 1816 tot de eerste diepzeeloodingen (1874). 19 
gevonden (BROOKE !), 1854); de techniek loste de moeilijkheden, welke men met 
loodlijnen van hennip geslagen ondervond, op, door er stalen snaren (later fijn 
geslagen stalen kabels) voor in de plaats te stellen, stoomsloepen werden in de 
uitrustingen der schepen opgenomen (+ 1880) en maakten allerlei zwaar werk 
eerst recht mogelijk, de methoden tot het prepareeren en conserveeren van den 
gemaakten oceanischen buit werden verbeterd, Java werd aangesloten bij het 
wereldkabelnet (aanvankelijk in 1859 duurzaam eerst in 1870), de opening van 
het Suez-Kanaal (1869) schiep betere gemeenschap met het Moederland, waardoor 
in oogenblikkelijke behoeften aan personeel of materieel gemakkelijker dan ooit 
kon worden voorzien, hydrografie en de zoo nauw-verwante meteorologie werden 
geregelde takken van openbaren staatsdienst, beide behartigd op éénzelfde De- 
partement van Openbaar Bestuur (dat der Marine). Deze laatste wetenschap 
kwam tot haar recht, door de stichting van het Magnetisch en Meteorologisch 
Observatorium te Batavia, feitelijk begonnen in 1864, ofschoon de geregelde 
waarnemingen eerst in 1866 aanvingen en de officieele „oprichting” tot 1875 op 
zich liet wachten. De vruchtbare werkkring van het Observatorium heeft zich 
met de jaren uitgebreid en de oceanografie binnen zijn sfeer getrokken. Eene 
beschrijving van de ontwikkeling van deze laatste diensten (Hydrografie en Obser- 
vatorium) gaat evenwel het bestek van dit Hoofdstuk te buiten en is ook over- 
bodig, omdat men den gang van zaken uit officieele periodieke publicaties 
gemakkelijk kan leeren kennen, terwijl zéér goede overzichten in de Encyclopaedie 
van Nederlandsch-Indië zijn opgenomen. 
In dit aan de onderzoekingen op grooter schaal voorafgaand derde kwartaal 
der negentiende eeuw, vallen de vermaarde onderzoekingen op ichthyologisch 
gebied van den Officier van Gezondheid Dr. P. BLEEKER (1819—1878), weleer 
den „Linnaeus der visschen” bijgenaamd. Hij dankt zijn vermaardheid vooral aan 
een groote 500 geschriften over de visschen in de Nederlandsch-Indische wateren. 
Meest bekend daarvan is zijn „Atlas ichthyologique des Indes Orientales Néer- 
landaises, publié sous les auspices du Gouvernement Colonial Néerlandais’ 
Amsterdam 1862—1878, die in negen geïilustreerde deelen verscheen, blijvende _ 
wat de auteur nog in portefeuille had (ongeveer '/, van wat het licht zag) onbe- 
werkt en de atlas onvoltooid. Een door BLEEKER zelf bewerkte bibliografie van 
zijne talrijke geschriften is te vinden in het „Jaarboek der Kon. Akademie van 
Wetenschappen, 1877”, een index op de ichthyologische publicaties komt voor 
“ in het Eerste Deel van het werk „The fishes of the Indo-Australiän Archipelago’ 
door Dr. M. WEBER en Dr. L. DE BEAUFORT (Leiden, 1911, 13, 16, 3 Din). 
Men merke het wèl op: de lijst van op zichzelf staande onderzoekingen en waar- 
nemingen onder vreemde vlaggen, in de voorafgaande jaren verricht, moge lang 
en schitterend zijn, dat werk vindt (naast de verspreide werkzaamheden hiervoren 
____aangewezen en voor zoover den Archipel betreft) zijn waardigen tegenhanger in 
BLEEKER's onvermoeiden arbeid, waarvan niet zooveel geruchts is uitgegaan als 
1) Beschrijving zie: G. P. J. MosseL, „Manoeuvres met zeil- en stoomschepen”, p. 202 
met afbeelding. 
