De Onderzoekingen (meest buiten den Archipel) van: Challenger (1874), enz. 21 
IV. 
De Onderzoekingen (meest buiten den Archipel) van: 
Challenger (1874), Gazelle (1875), Egeron (1876,/”77), Z.M. Borneo (1881), 
Enterprise (1883), Flying Fish (1887), Egeria (1887,”88) Recorder (1888), 
Z.M. Benkoelen (1889), Rambler (1890). 
De eerste expeditie in zulk een „grooten stijl” is door de Engelsche Regee- 
ring uitgezonden met de „Challenger” !), onder bevel van Sir GEORGE NARES *) 
en onder wetenschappelijke leiding van WyviLLE THOMSON. Het schip was geheel 
voor het oceanografisch onderzoek ingericht en voerde een talrijken staf van 
geleerden, wier namen ®) een goeden klank hebben behouden. De reis duurde 
van 1873 tot 1876; de vraagstukken welke onder oogen vielen te zien waren 
vele, te veel om op te noemen; de lezer kan zich daarvan, uit den aard der 
zaak zelve, eene voorstelling maken, vooral wanneer hij weet dat er niet één 
enkel ís verzuimd. De expeditie heeft ten volle aan de verwachtingen voldaan 
en hare resultaten neergelegd in een kostbaar seriewerk van ongeveer zeventig 
statige kwartijnen *), waaraan vele jaren gearbeid is. Zij is het voorbeeld gebleven 
waarnaar alle latere oceanografische expedities zich hebben gedragen, tot geluk 
der wetenschap zelfs in de wijze van bewerking harer uitkomsten. 
Het is onmogelijk de verrichtingen van de Challenger, die zich over alle 
wereldzeeën hebben uitgestrekt, te volgen; slechts wat zij om en nabij den 
Archipel verrichtte mag worden aangeteekend. Het is weinig. Van Kaap York 
gekomen, stoomde de Challenger, waarnemingen op ondiep water verrichtende, 
___naar de Aroe-Eilanden. Zes waarnemingen op het volgende traject (Aroe-Banda- 
Eilanden) verricht, zijn van groot gewicht gebleken, want een looding beoosten, 
het eiland Manoek genomen, deed 5121 M. diepte aantreifen, bij eene tempera- 
tuur aan den bodem van 3°.3 C. Toch aanzienlijk kleiner diepte dan die welke, 
in 1858, door Z.M. „Cachelot” gerapporteerd (7200 M.) en eerst door de „Siboga” 
(1899) gerefuteerd werd! Tusschen Banda en Ambon verrichtte de „Challenger” 
ééne waarneming, waarbij 2606 M. diepte en eveneens 3°.3 C. temperatuur aan 
den bodem werd gevonden; zij valt juist op den later bepaalden Siboga-Rug. 
___Naar Hongkong bestemd, maakte het schip grooten spoed. Het vervolgde zijne 
1) Korvet met stoomvermogen, waterverplaatsing 2306 ton. 
2) Op de reis vervangen door FRANK TOURIE THOMSON. 
3) WYviLLE THOMSON (leider), J. Y. BUCHANAN (chemist), H. N. MOSELEY, J. MURRAY, 
H. VON WILLEMOES SUHM (natuurkundigen). 
4) „Report on the scientific results of the voyage of H. M.S. Challenger during the years. 
1873-1876 under the command of Captain GEORGE S. NARES and the late FRANK TOURIE 
THOMSON, prepared under the superintendence of the late WyviLLE THOMSON and now of 
_ _ JAMEs MURRAY”. Een volledig exemplaar van het geheele werk is aanwezig in de boekerij 
der Kon. Akademie van Wetenschappen te Amsterdam. De deelen welke men vooral noodig 
heeft, zijn: Narrative Vol. I (first part), Narrative Vol. II (second part) en A summary of the 
scientific results (first part). In Vol. I (second part) vindt men een overzicht van de stations 
en stationswerkzaamheden; voor den Archipel moet men p. 1012 raadplegen. In den Summary 
Hirst part en vel.) zijn zij nader gespecificeerd. 
