22 Historisch overzicht van het onderzoek. 
reis door Straat Manipa en deed nog eene looding bewesten Batjan en ééne be- 
westen Ternate, alwaar diepten van 1509 en 2194 M. werden aangetroffen. Z.W. 
van Mindanao werd 4755 M. diepte gevonden, maar van grooter gewicht was 
eene looding, den 27sten October 1874 in de Soeloe-Zee verricht, die 4663 M. 
diepte en een temperatuur van 10°.3 C. aan den bodem deed vinden (zie tabel). 
Via Samboanga stevende de „Challenger” naar Manilla en Hongkong, om over 
Manilla en Samboanga terugkeerende, het werk in de Soeloe-Zee te hervatten. 
De laatst genoemde diepte contrôleerende, vond zij thans 4069 M. diepte en 
weder 10°.3 C. aan den bodem. Vervolgens maakte het schip een slag in de 
richting van Nieuw-Guinee. — De waarnemingen van de „Challenger’ behoeven 
hier niet alle nominatief te worden vermeld en omschreven, zij zijn evenwel 
merkwaardig, omdat zij eerstelingen zijn, die, nog jarenlang, niet, zoo goed als 
niet of onvolledig werden aangevuld. Om die reden en ook omdat zij niet ge- 
makkelijk, voor een ieder te vinden zijn, zijn zij, in ’t kort, in den hierna vol- 
genden staat opgenomen. 
Maar de aandacht moet nog gevestigd worden op één belangrijk punt: van, 
den aanvang der reis voerde de „Challenger” het gebruik in, om plekken alwaar 
waarnemingen plaats hadden „stations” te noemen en van een volgnummer te 
voorzien: het „stationsnummer”. Alle volgende oceanografische expedities hebben 
dit voorbeeld gevolgd. Waar noodig is naar de oorspronkelijke publicaties te 
verwijzen, kan met vrucht van zulk een stationsnummer gebruik worden gemaakt. 
Op de stations zijn gewoonlijk zoo volledige stellen van waarnemingen verricht 
als de omstandigheden toelieten. Waar in het volgende van „waarnemingen 
gesproken wordt, zijn in den regel zulke stationswaarnemingen bedoeld, die, in 
’t algemeen, omvatten: 
a. plaatsbepaling, 
b. looding en bodemmonster, 
c. temperaturen aan de oppervlakte, serietemperaturen op verschillende diep- 
ten en aan den bodem, 
d. zoutgehalten, zooveel mogelijk als temperaturen, 
e. vangsten van levend studiemateriaal met verschillende hee 
f. stroom, weer, wind enz., 
2. waarbij in deze eeuw nog gekomen zijn: biologische, chemische, physische 
en soms ook aerologische waarnemingen. 
