Toenemende belangstelling. Eerste samenvattende klimatolog. en oceanogr overzichten enz. 33 
gansche jaar berekend, deed de algemeene luchtbeweging, vooral die van het 
zuidelijk gedeelte, klaar voor oogen treden; de resultante richt zich, met gaande- 
weg verminderende stadigheid, naar den evenaar om daar omhoog te stijgen, doch 
zonder die lijn te overschrijden. Hiermede was voorloopig het doel bereikt dat 
den ontwerper met zijn eerste Chapter voor den geest had gestaan: „het leveren 
van eene wetenschappelijke bijdrage tot de natuurkundige aardrijkskunde van den 
_ Archipel, tevens praktischen Gids voor allen, die informatie zouden wenschen omtrent 
weder en wind”. Daar het materiaal natuurlijk niet overal talrijk of overvloedig 
was, hebben sommige uitkomsten nog slechts voorloopige waarde; de toekomst 
zal de leemten nader zien aanvullen. 
De bewerking van de windstelsels, oorzaken van de zeestroomingen, was 
eefst onder oogen gezien. Dienovereenkomstig volgt er (nog steeds in Chapter I) 
een overzicht van die stroomingen, zooals dat uit koers- en verheidsrekeningen 
van schepen, in verband met nauwkeurige plaatsbepalingen, kon worden opge- 
maakt. Deze statistieke gegevens zijn bepaald voor een in 36 vakken verdeelden 
Archipel. Voor elk dier vakken worden de componenten der waargenomen stroomen 
gegeven, nief van maand tot maand, doch van halfjaar (Apr— Sept.) tot halfjaar 
(Oet — Mrt), waaruit weder de resultanten in richting en stadigheid zijn berekend, 
welke men op twee bijbehoorende kaarten (waarop de allereerst genoemde 41 
vakken mede zijn aangeteekend) vindt voorgesteld. Zooals te verwachten viel, 
omdat het in hoofdzaak door de ervaring werd geleerd: de stroomen richten zich 
naar de moessons. Daarenboven vindt men, op p. 147, de stroomingen ín de Java- 
Zee (waar het materiaal uit den aard der zaak wat overvloediger voorhanden 
was) nog wat nader in tabelvorm bewerkt. 
Het tweede gedeelte (Chapter) geeft wind- en neerslagwaarnemingen voor 
144 over den archipel verspreide stations, waaronder er zijn van sterk oceanisch 
___karakter, b.v. eiland Edam, eiland Onrust, Noordwachter, Boompjes-Eiland, 
____Zwaantjes-Droogte, Meinderts-Droogte, de Bril. 
Het derde gedeelte (Chapter) geeft een nadere benee van de getijen, 
___door vermelding van de getijconstanten (M,, K‚, O, P, N, K.) voor niet minder dan 79 
_ posten. Men is, in zeevarende kringen althans, zoozeer aan die (sedert numeriek 
aanzienlijk vermeerderde) getijconstanten gewoon geraakt, dat het wèl noodig is 
_ er nog eens nadruk op te leggen dat hier, in 1897, iefs nieuws van groote waarde 
_ verkrijgbaar werd gesteld. De auteur van het werk moest destijds nog een waar- 
schuwende stem laten hooren tegen vooropgestelde theoriën, hij moest nog op- 
wekken tot objectieve waarneming van de zoo gevariëerde en gecompliceerd 
__ schijnende getijen en -stroomen. Gezwegen daarbij nog van den arbeid verbonden 
aan het verkrijgen van de waarnemingsreeksen, van het werk dat gepresteerd 
was bij het ontleden dier reeksen door de methode der harmonische analyse! 
__De auteur laschte een min of meer populaire uiteenzetting in, van de verschijn- 
selen der waterbeweging in ’t algemeen, tevens voorloopige proeve van een betere 
_ methode ter voorspelling van die beweging, eene methode van zijne vinding, die 
wellicht toegepast zou kunnen worden in de dagelijksche praktijk. De theorie uit 
Be die verhandeling te leeren verstaan was te moeilijk, maar beter stond het met 
à 3 
aa ie Kv in ed 
