Toenemende belangstelling. Eerste samenvattende klimatolog. en oceanogr. overzichten, enz. 35 
Zoo stonden de zaken in 1897, toen Nederland zijn eerste en tot dusver eenig 
gebleven oceanografische expeditie in „grooten stijl’ met ernst begon voor te 
bereiden, want het zevental onderzoekingstochten van het poolschip „Willem 
Barents” (1878 t/m. 1884) telt hier niet mede, Lang was er gedraald en onderwijl 
was het gevaar dreigende gebleven dat anderen vóór zouden geraken; maar, van 
algemeen standpunt bezien, was het toch wel goed dat het onderzoek van de 
diepten der zeeën eerst aan de orde kwam nà dat de achterstand aan de zooveel 
toegankelijker oppervlakte ten volle was ingehaald. Alvorens echter over te gaan 
tot de onderzoekingsreis der „Siboga’”, valt er nog melding te maken van één 
buitenlandsche expeditie die hare werkzaamheden besloot, nagenoeg op het 
tijdstip waarop eerstgenoemde begon: de „Valdivia” ') (Duitsch). 
De Valdivia-expeditie (1898—1899) stond onder de wetenschappelijke leiding 
van den Leipzigschen Hoogleeraar C. CHUN. Zij onderscheidt zich van de tot 
dusver genoemde wetenschappelijke kruistochten, doordien zij het onderzoek naar 
„plankton” meer op den voorgrond bracht. Het schip naderde den Archipel, komende 
van Paulus en Amsterdam via de Kokos-Eilanden, bij welke groep men thans 
de zéér groote diepte van 5911 M. constateerde. Voor ons ligt het belang van 
de reis hoofdzakelijk in de onderzoekingen ingesteld naar de diepten, zoowel 
tusschen Sumatra en de eilanden daar bewesten, als buiten die eilanden zelf. 
Vóór de „Valdivia” beschikte men hier nog slechts over eenen loodingsslag van 
de „Enterprise”. In verband met eene door dat schip bepaalde diepte van 5664 M., 
kon de „Valdivia” (Jan. 1899), aan den buitenkant van de eilanden, de aanwezig- 
heid van een „randinzinking” vaststellen. Die inzinking (randinzinking van Men- 
tawei) kon een grootste breedte hebben van 100 K.M., maar hoe zij zich naar 
het zuiden voortzette scheen den bewerker der resultaten (G. ScHorr) nog 
„zweifelhaft”. Toch was de ontdekking van deze randinzinking van beteekenis, 
daar er al spoedig meer dergelijke formaties aan ’tlicht kwamen, waarbij de 
bodem (aan de buitenzijde van oceanische eilanden) plotseling aanmerkelijk daalt, 
om zeewaarts weder te stijgen met een rug („horst”), zooals bij Guam, Yap, 
Palau, Talaud, Java en ook eenszins bij de Lioe-Kioe-Eilanden. Bovendien ontdekte 
de „Valdivia” een Mentawei-Bekken tusschen de eilanden van dien naam en den 
Sumatra-wal. De grootste diepte daarin aangelood bedroeg 1671 M. bij een tempe- 
ratuur aan den bodem van 5°.9 C., hetgeen bewijst dat het door een drempel, 
waarop ongeveer 900 M. meeste diepte staat, van den Oceaan is afgesloten *). 
Volledigheidshalve valt hier nog melding te maken van eenige loodingen, in 
1899 verricht door de reeds vermelde „Recorder” in de Soeloe-Zee. Zie: List 
of Oceanic Depths, 1899. 
dee din a ad 
Saca edn md 
ve 
EET et 
1) Een in 1886 in Engeland gebouwde vrachtboot. EE 04 bij 11.2 en 7.2 Meters; 
2176 Reg. tons bruto, 1372 netto. 
Ek 2) De resultaten zijn gepubliceerd in het seriewerk: „Wissenschaftliche Ergebnisse der 
_ Deutschen Tiefsee-Expedition auf dem Dampfer Valdivia, 1898—1899. Im Auftrage des Reichs- 
__ amtes des Innern, ausg. von C. CHUN. Jena, G. FISCHER”, met oceanografischen atlas, bewerkt 
__ door G. SCHOTT. 
