Historisch overzicht van het onderzoek’). 
De voorgeschiedenis en het tijdvak der Portugeezen 
met dat der O.l. Companie. _ 
De stelselmatige beoefening, zoo proefondervindelijk als theoretisch en in 
den ruimsten zin, van Oceanografie als zelfstandig deel der Algemeene Natuur- 
wetenschap, met eigen gebied, doeleinden en werkwijzen, dateert, zooals algemeen 
bekend mag worden geacht, van 1868 en ’69 toen WyviLLE THOMSON zijne onder- 
zoekingen in Noordzee en Atlantischen Oceaan instelde, met de schepen „Light- 
ning” en „Porcupine”. Wat vóór die jaren op oceanografisch gebied is verricht, 
had voornamelijk het verkrijgen van praktische uitkomsten ten doel — meestal 
was het gericht op het leggen van telegraafkabels — maar de waarnemingen 
misten gewoonlijk haar onderling en oorzakelijk verband, althans voor zoover 
zij niet juist beperkt bleven tot de oppervlakte der zee en de onmiddellijk daaraan 
grenzende diepten. 
í Het onderzoek van de wateren van den Archipel is sedert ongeveer 25 jaren 
ter hand genomen op eene wijze, die recht doet wedervaren aan de eischen welke 
de tegenwoordige natuurwetenschap stelt, maar ook in dit zeegebied zijn, in 
vroeger en véél vroeger tijden, werkzaamheden verricht of ontdekkingen gedaan, 
__welke belangrijke gegevens van oceanografischen aard hebben verschaft. 
Men mag, bij de vermelding daarvan, de berichten door de Oudheid nagelaten, 
zoo goed als die welke (in nieuweren tijd) uit Arabische, Perzische, Chineesche 
_ of verspreide Westersche bronnen zijn aan ’t licht gebracht — hoe belangwek- 
kend ook — stellig voorbijgaan °), maar dient toch MArco Poro ®) te gedenken, 
“ 1) Bij de samenstelling van dit Hoofdstuk mocht ik belangrijke gegevens ontvangen van 
__ den Vice-Admiraal G. F. TYDEMAN en van den Heer C. CRAANDIJK, die ook de reistrekken in 
kaart bracht. Beiden Heeren breng ik daarvoor mijn dank. 
2 2) Men vindt een uitmuntenden leiddraad in eene studie van G. P. ROUFFAER, voorkomende 
_ in de eerste uitgave der Encyclopaedie van Ned. Indië onder den titel „Tochten (Oudste Ont- 
_dekkings-) tot 1497”. 
3) De beste gecommentarieerde uitgave is die van H. YureE “The Book of Ser Marco 
olo”” waarvan de laatste uitgave, bezorgd door CORDIER, London 1903. 2 Din. 8°. 
k = 1 
