De overgang tot de 20ste eeuw, De Siboga-expeditie (1899—1900). Enz. 37 
G. F. TYDEMAN, geassisteerd door door de Luitenants ter Zee der 2de Klasse 
H. J. BOLDINGH en C. E. HOORENS VAN HEYNINGEN, alle drie ervaren opnemers. 
De wetenschappelijke leiding zou berusten bij Prof. M. WEBER, als medicus-zoöloog 
op een der reizen van de „Willem Barents” (1881), met de methoden van onder- 
Î zoek praktisch vertrouwd geraakt. Mevrouw A. WEBER—VAN BOSSE nam de studie 
der maritieme flora op zich. Dr. J. VersLuvs en de Heer H. F. NIERSTRASZ 
(zoöl. cand.) die aan het zoölogisch station te Napels had gewerkt, vergezelden 
de expeditie als zoölogen, terwijl de medicus, Dr. A. H. ScHmIpr, als zoodanig 
dienst zou doen en zich verder in algemeenen zin nuttig wilde maken. Een teekenaar 
van den Botanischen Tuin te Buitenzorg, de Heer T. M. Huysmans, werd later 
aan de expeditie toegevoegd. Op het leidend machinekamerpersoneel na, bestond 
de bemanning verder uit Inlandsch Marinepersoneel, meest Madoereesche Javanen, 
die zich sedert jaren een welverdiende vermaardheid hebben verworven wegens 
hun gebleken ijver en groote bekwaamheid bij opnemingswerkzaamheden. 
De expeditie zelf geeft het beste antwoord op de vraag die men zou kunnen 
stellen: „wat zij voor had en hoe zij de verschillende doeleinden dacht te berei- 
ken”, want, zooals vanzelf spreekt: er vielen slechts leidende gedachten vast te 
leggen, welke, van oogenblik tot oogenblik, voor wijziging vatbaar moesten blijken, 
naarmate het onderzoek in loco den aard der behoeften aan ’t licht bracht. Men 
___kan die gedachten in hoofdzaak weervinden in een Gids-Artikel, weder van de 
hand van Dr. A. A. W. HUBRECHT, getiteld „de Siboga-Expeditie” (Gids, 1898, 
Dl. IV, p. 274). Een daarbij behoorend schetskaartje vertoont het ontwerp-reisplan, 
dat natuurlijk niet in détail is gevolgd, zoodat het ook niet noodig is er hier 
bij stil te staan. Wat de voorbereiding der zoölogische en biologische vangsten 
betreft: men wenschte vooral te profiteeren van de omstandigheid, in den Archipel 
aanwezig, dat het vaartuig, gedurende den kruistocht, herhaaldelijk over zéér 
korte afstanden (soms van niet meer dan een 100 K.M.) uit diep water van 
4000 M. en meer, op ondiep water van 100 M. en minder zou kunnen overgaan. 
Bij het afdreggen van zulke steile hellingen zouden seriewaarnemingen op ver- 
schillende punten van groote wetenschappelijke waarde kunnen blijken, seriewaar- 
__ nemingen namelijk waarbij niet alleen specimina der dierlijke bewoners van die 
hellingen werden bijeengebracht, maar waarbij tevens op overeenkomstige diepten 
___ vaart 11.4 zeemijl per uur, voordeligste vaart 9 zeemijl per uur, af te leggen Weg bij grootste 
vaart 2200 zeemijl. 
Voor de instrumentale toestellen aan boord gemonteerd, zie: DI. II van net later over de 
Reede. verschenen seriewerk. 
Opmerkelijk is de omstandigheid dat de Siboga een nieuw oorlogsschip was, terwijl de 
_tot dusver genoemde schepen waren: opnemingsvaartuigen, kabelleggers of oude oorlogssche- 
_ pen, met uitzondering van de Valdivia. Deze was een vrachtboot van zéér groote afmetingen, 
waar de leden der expeditie het onwaardeerbaar voorrecht hadden van naar hartelust over: 
° nt te kunnen beschikken. Vermoedelijk heeft, met name waar het meeste onderzoek in 
Ee open zee geschiedde, de Valdivia het best aan het doel beantwoord. Voor het bevaren van 
de soms nauwe vaarwaters en nog weinig bekende deelen van den O.I. Archipel waren intus- 
schen de kleine afmetingen en de meerdere manoeuvreervaardigheid van een scheepje als de 
_ Siboga belangrijke oordeelen. 
