40 Historisch overzicht van het onderzoek. 
afgelegd, aan het einde waarvan het schip telkens te Soerabaja terug kwam; de 
laatste maal om weder in ‘den gewonen dienst over te gaan. 
Het eerste traject (T Maart—10 Mei 1899), aangevangen te Soerabaja, strekte 
zich uit over de Kleine Soenda-Eilanden en aangrenzende wateren (o. a. Kahgeang, 
Lombok, Paternoster-Eilanden, Soemba, Sawoe, Solor, eilanden bez. Celebes) tot 
westhoek Timor en eindigde te Makassar, waar de wetenschappelijke staf achter- 
bleef om in de omgeving het onderzoek voort te zetten, terwijl de Siboga naar 
Soerabaja ging om te dokken. 
Onder de punten van meer algemeen belang, waaromtrent op dit traject 
gegevens werden verkregen, verdienen de navolgende vermelding. 
Een diepe waterscheiding tusschen Bali en Lombok, omtrent welker bestaan 
als onderdeel van de zoogenaamde „lijn van Wallace” nog eenige twijfel bestond, 
bleek er niet te zijn. Beide eilanden bleken verbonden door een rug, op welks 
kam de diepte hoogstens 200 M. kan zijn. Voor de studie van bovengenoemd 
onderwerp leverde Lombok materiaal in den vorm van zoetwatervisschen. 
De diepe Sawoe-zee bleek met den Indischen Oceaan geene verbinding te 
hebben, dieper dan nagenoeg 1500 M., zoodat de waterlagen der Sawoe-zee in 
eene diepte grooter dan 1600 M. alleen met die van de Banda-Zee in horizontale 
gemeenschap staan door de Straat van Alor. lets overeenkomstigs bleek te gelden 
voor de diepere lagen van de Flores-Zee, welke eveneens zoodanige gemeenschap 
hebben met die van de Banda-Zee en wel tot eene diepte van omstreeks 2500 M., 
ongeveer op den 122sten lengtegraad. 
Betreffende de rifvormende koralen werd zekerheid verkregen, dat zi ook 
bewesten de lijn Makasser-Bima in uitgestrekte, sterk ontwikkelde banken voor- 
komen. Lamakera op Solor leverde belangrijke gegevens en materiaal betreffende 
de walvischvangst door inboorlingen, een vorm van visscherij uit geen andere 
buurt van den Archipel bekend, behalve van het nabijgelegen Loblem '). 
Betreffende de uitrusting van het schip en de behandeling van de werktuigen 
en instrumenten, deed men reeds spoedig ondervindingen op, welke in meer dan 
één opzicht tot voorzichtigheid noopten en in het bijzonder voor overeenkomstig 
werk in tropische zeeën, met eenzelfde karakter als die van onzen Archipel, de 
aandacht verdienen. Zij mogen daarom, ten bate van een volgend onderzoek 
dezer zeeën, hier in ’tkort worden geresumeerd. 
In deze gewesten levert de zeebodem, op alle diepten, gevaren op voor de 
netten en instrumenten, welke in den open oceaan en in de zeeën buiten de 
tropen in den regel niet, of in veel mindere mate zijn te duchten. Voor de netten, 
welker weerstandsvermogen toch reeds veel te lijden heeft van hitte en vocht, 
is de bodem op groote diepte vaak noodlottig, omdat deze voor een goed deel 
uit ferrigenen neerslag bestaat en daardoor een taaie brij vormt, welke spoedig 
het net vult, diensvolgens het vangen en het behouden van de vangst bemoeilijkt, 
daar, zelfs bij het ophalen uit een paar duizend Meters diepte, nog weinig van 
1) Zie: „Rumphius-gedenkboek”, Amsterdam, 1902, alwaar „lets over walvischvangst in 
den Indischen Archipel, door Prof. M. WEBER”. 
