De overgang tot de 20ste eeuw. De Siboga-Expeditie (1899—1900). Enz. 47 
Want toen verscheen, als een der eerste uitgaven van het seriewerk „Siboga- 
expeditie”, het derde deel daarvan, genaamd „Hydrographic Results etc. by 
G. F. TyDEMAN” met 24 kaarten en drie dieptekaarten. De dieptekaarten zijn 
ontworpen: a. voor den Grooten Oost (ten Oosten van den meridiaan 112°) op eene 
schaal van 1:3.000.000, b. voor den ganschen Archipel op eene schaal van 
1 : 5.000.000, c. voor enkele belangrijke détails, als Soeloe-Archipel, Straat Manipa, 
Kei-Eilanden, Straat Lombok en de Paternosters op eene schaal van 1 : 1.000.000 
en natuurlijk zijn alle drie opgemaakt met gebruik-making van alle gegevens van 
elders, waarop slechts de hand kon worden gelegd. Dus ook die welke afkomstig 
waren van eene allerbelangrijkste reis welke H.M. „Bali, ten dienste van de 
kabeltrajecten Makasser-Ambon, Ambon-Ternate, Ternate-Menado en Menado- 
Moeara Bajor (Koetei-mondingen) in 1901, onder den Luitenant ter Zee der 1ste Klasse 
J. T. vAN SLOOTEN had gemaakt en eerst thans genoemd kunnen worden '). In 
deze kaarten, voor ’teerst, vindt men een getrouwe en benaderenderwijs juiste 
voorstelling van de gesteldheid der zeeën van Insulinde, berustende op waar- 
neming en vrij van fantasie, waarbij men slechts in het oog heeft te houden dat 
het beloop van de lijnen-van-gelijke-diepte hier en daar nog hypothetisch en 
voor aanvulling vatbaar is. In deze kaarten kon men dan eindelijk de vaste grond- 
slagen aantreffen, waarnaar een ieder begeerig was, waarop de wetenschap zich 
verder kon ontwikkelen en waarop voortgezet onderzoek zich kon baseeren. 
… 
VII 
Loodingen en Onderzoekingen na het jaar 1903. 
Aanvulling van het kaartbeeld. 
De jaren volgende op het verschijnen van bovengenoemd werk bleven nieuws 
brengen. Van eenige waarde zijn de loodingen van de reeds meermalen vermelde 
„Recorder” gebleken, die, in 1904, tusschen de Nikobaren en Atjeh werkte, 
waardoor de in die streken reeds bekende diepten nader werden aangevuld. De 
opgaven zijn evenwel onvolledig, de opgehaalde bodemsoorten vindt men niet 
vermeld ®). 
Van meer onmiddellijk belang zijn eenige diepzeeloodingen, verricht in en 
kort vóór 1905, weder aan boord van H.M. Opnemingsvaartuig „Bali”’, Commandant 
steller dezes, die reeds leiding had aan de kaarten van TyYDEMAN, waardoor hij 
ook de gelegenheid had om, tusschen de eigenlijke opnemingswerkzaamheden 
door, de nieuwste gegevens op stelselmatige wijze aan te vullen ®). Zoo werd de 
1) De loodingen van de Bali zijn in de hierboven genoemde Hydrographic Results opgegeven. 
2) List of oceanic Depths, 1904. 
3) Slechts nagenoeg geen, of haast microscopisch kleine bodemmonsters. Bij het lood 
was geen inrichting om grond te bemachtigen. Men moest zich vergenoegen met wat er ondef 
aan het lood mee naar boven kwam. 
