Loodingen en onderzoekingen na het jaar 1903. Aanvulling van het kaartbeeld. 5 
g. in 1912 loodingen onder den wal van West-Sumatra, van Padang tot in 
Straat Soenda; 
h. in 1913 een rug van 30 vaam gerapporteerd, met twee diepzeeloodingen, 
voor den ingang van Straat Soenda bezuiden den Vlakken Hoek (zie Bericht aan 
Zeevarenden 152/1438—’13). 
Nog loodde het opnemingsvaartuig „Van Gogh” (1917) in het Mentawei- 
Bekken en bewesten de Pagai-EFilanden. Even bewesten Noord-Pagai is 2330 
vaam geen grond gerapporteerd, welk cijfer echter niet absoluut zeker wordt 
geacht; het aangehangen gewicht was, daar men zulk een groote diepte niet 
verwachtte, wellicht wat te klein. De waarnemingsplaats ligt in 2° 50’ Z.Br. 
en 99° 39’ O.L. 
Met de toeneming in het begin dezer eeuw van het aantal loodingen, gaat 
natuurlijk eene verhoogde werkzaamheid van de kartografen gepaard. Laat men 
de doodingen van „Planet”, „Magnet” en „Fantome” een oogenblik buiten be- 
schouwing, dan bespeurt men terstond dat de kern van het nieuwe werk (namelijk 
van het werk ingekomen nà de Siboga-Expeditie) het eiland Celebes was. Dààr 
vereischte de kaart van TYDEMAN, reeds binnen enkele jaren, aanvulling en rec- 
tificatie en deze werden gegeven op een belangrijke kaart van C. CRAANDIJK, 
behoorende bij een eveneens belangrijk artikel van J. F. NIERMEYER, getiteld: 
„De onderzeese vorm van Celebes”). Die kaart, op eene schaal van 1 : 2.500.000 
was (en is in hoofdzaak nog) op de hoogte van den dag, naar de Jubileumten- 
toonstelling van het Kon. Ned. Aardrijkskundig Genootschap (1913) deed binnen 
zéér korten tijd weder behoefte gevoelen aan een nieuw kaartbeeld van den gan- 
schen Archipel, ook met zijne omgeving, waarop alle nieuwe waarnemingen 
moesten zijn aangebracht. Dit beeld is toen te zien geweest op een blad, geti- 
teld: „Depth of the sea in the Indian Archipelago”, scale 1 : 1.700.000, by Prof. 
Dr. G. A. FE. MOLENGRAAFF (N°. 201 van den Tentoonstellingscatalogus). Aan de 
HH. NIERMEYER en CRAANDIJK dankt men nog eene belangwekkende studie met 
kartografische toelichting, getiteld: „Barrière-Riffen en Atollen in den O.I. Archl- 
pel” ®). Zonder partij te kiezen in de door dien arbeid op den voorgrond gebrachte 
vraagstukken °), meent steller dezes de aandacht daarop te moeten vestigen, ook 
en vooral wegens de verdienste der beide kaarten, waar tal van typische en 
typeerende rifvormingen, zooals zij in de laatste jaren door de Opnemingsvaar- 
tuigen der Zeemacht waren aan ’t licht gebracht, op bekwame (om niet te zeggen 
„overtuigende”) wijze zijn bijeengebracht. Het ligt buiten het bestek van dit 
Hoofdstuk om nader te willen ingaan op hetgeen de studie der riffen in de 
laatste jaren opleverde; het zal elders in dit werk tot zijn recht komen. Het ligt 
al evenmin op den weg van steller dezes om een nader overzicht op te maken 
1) Tijdschrift van het Kon. Ned. Aardrijkskundig Genootschap, Dl. XXVI, 1909, 2, p. 612. 
2) Tijdschrift van het Kon. Ned. Aardrijkskundig Genootschap, Dl. XXVIII, 1911,Aflev. 6, 
____p. 877. Met vervolg in Dl. XXIX, 1912, pp. 64 en 225. 
3) Zie: Tijdschrift als voren, DI. XXIX, 1912, p. 623 vlg. „Atollen en Barrière-Riffen in den 
e- Oost-Indischen Archipel; een antwoord en een opwekking tot onderzoek”, door J. F. NIERMEYER. 
