56 E De diepten der zeeën. 
In de diepzee onderscheidt men eene bGathyale zone, dat is die, waar de 
diepten van 200 tot 1000 M. bedragen, en eene abyssale zone, omvattende alle 
diepten grooter dan 1000 M. De grootste thans bekende diepte is nagenoeg 10000 M. 
(9636 M.). Deze diepte werd gelood door het Amerikaansche onderzoekings- 
vaartuig „Nero” in het „Challenger Deep” ten Z.O. van het eiland Guam, een 
der Marianen- of Ladronen-eilanden in den Stillen Oceaan. 
Vastelandsplat (Eng. „Continental Shelf” of kortweg „Shelf”, Duitsch „Konti- 
nental Schelf”). Met dezen naam worden aangeduid de gedeelten van het aard- 
oppervlak, welke zijn te beschouwen als de onder het zeeoppervlak gelegen, 
meer of minder ver van de kusten zich uitstrekkende voortzettingen van de 
vastelandsmassa’s, voor zoover deze tot daar, waar zij met eenige meerdere helling 
in de diepzee overgaan, eene gemiddeld nagenoeg horizontale, althans naar buiten 
toe uiterst flauw hellende vlakte van geringe diepte vormen. Men zoude ze dus 
ook „onderzeesche randvlakten” kunnen noemen *). Zij ontbreken aan de randen 
der groote vastelanden nergens geheel, doch de afstanden, waarop zij zich van 
de kusten uitstrekken, zijn zeer verschillend. Evenzoo zijn de gemiddelde diepten 
der vastelandsplatten niet overal dezelfden; in sommige deelen van het aard- 
oppervlak bedragen die minder dan 100, in andere meer nabij 200 M. 
Randvlakten, in karakter min of meer met de bovenbedoelde overeenkomende, 
vindt men in kleinere afmetingen en diepten ook bij vele eilanden. 
Vlakzee (Duitsch „Flachsee”) wordt door sommigen gebezigd om de ondiepe 
zee aan te duiden, welke de vastelandsplatten en in het algemeen alle opper- 
vlakken met minder dan 200 M. diepte bedekt. Dit deel van de zee vormt de 
neritische zone. £ 
Vastelandsglooiing. (Eng. „Continental Slope”, Duitsch „Kontinental Böschung’”) 
noemt men de helling, waarmede het vastelandsplat in de grootere diepten der 
diepzee overgaat. Haar bovenste grens wordt gerekend te liggen op die diepte, 
waar de vlakte van het vastelandsplat naar buiten met eene voortgaande, zij. het 
ook op zich zelve over het algemeen nog geringe helling, naar de diepten van 
2000 M. en meer gaat dalen. Voor haar benedenste grens is niet ééne bepaalde 
diepte aan te geven, daar deze niet overal dezelfde kan worden gerekend. Zij 
moet worden geacht te liggen, daar waar de algemeene helling van den bodem 
over groote uitgestrektheden het horizontale vlak weder zeer nabij komt. Van 
deze uitgestrektheden, welke den eigenlijken diepzeebodem vormen, nemen de 
diepten grooter dan 3000 M. bijna °/, van het geheele oppervlak der oceanen, 
d.i. omstreeks de helft van het geheele aardoppervlak in beslag. 
Banken. Zoowel het vastelandsplat als de diepzeebodem, hoewel dan beiden 
over grootere uitgestrektheden slechts weinig van het horizontale vlak afwijkende, 
hebben plaatselijk bodemhellingen, diensvolgens hoogten en laagten, welke blijkens 
de waarnemingen zoowel op het eene als op het andere gebied belangrijk kunnen 
zijn in verhouding tot de algemeene diepte. Op beiden treft men bodemverheffingen 
1) Ook de naam vasfelandssfoep is in gebruik (Zie Dr. G. B. EscHER. De gedaantever- 
anderingen onzer aarde). 
nnn an hm 
