60 De diepten der zeeën. 
geografische lengte, ten opzichte van hetgeen die schaal voor den equator is, 
zooveel maal grooter is als de secans van elke breedte bedraagt. Daar nu bij 
deze projectie de afmetingen in de richting van de geografische breedte op elke 
breedte op dezelfde schaal zijn genomen als die, welke daar voor de lengterich- 
ting geldt, is voor elk (oneindig) klein deel van de kaart de voorstelling gelijk- 
vormig met de werkelijkheid, maar voor elke breedte volgens eene andere schaal, 
en wel volgens eene, welke aangroeit met de breedte. Van daar, dat kaarten, 
geteekend volgens deze projectie, wassende kaarten of vergrootende-breedtekaarten 
worden genoemd. De voorstelling als geheel is dus niet gelijkvormig met de 
werkelijkheid, maar voor een gebied nabij den equator is, wegens het gering 
onderling verschil in afmeting van de lengtegraden op verschillende breedten, de 
misvorming uiterst gering. 
De plaatsaanduiding van de diepten. Op de kaarten, welke bedoelen eene 
voorstelling te geven van de diepten der zee, werden de diepten, in vademen 
of in meters, tot dusverre, met uitzondering van de hieronder nader genoemde 
kaarten, zoo nabij mogelijk met het midden van het dieptecijfer geplaatst op het 
punt, waar zij werden geconstateerd. Deze wijze van voorstellen heeft het nadeel, 
dat men dan, ingeval de schaal der kaart kiein is, de juiste plaats (breedte en 
lengte) niet altijd met voldoende nauwkeurigheid door afpassing uit de kaart kan 
bepalen, omdat de gebruiker niet met zekerheid kan weten welk punt in het 
getal de teekenaar of graveur precies als samenvallend met de geografische plaats 
heeft bedoeld. Om aan dit bezwaar tegemoet te komen, is in eene in 1912 ge- 
publiceerde uitgave van het „Institut für Meereskunde”, getiteld „Tiefenkarten 
der Ozeane”, mit Erläuterungen von Dr. MAX GROLL, waarin dieptekaarten van 
de drie groote oceanen op 1 :40-millioen voorkomen, de diepte niet geschreven 
op de plaats, waar zij gelood is, maar daar buiten, en is die plaats zelve zoo 
zuiver mogelijk aangegeven- door een fijne stip. Bij het kennelijk voordeel, dat 
deze methode heeft, kan zij het nadeel hebben, dat door afslijting bij eenig ge- 
bruik stippen zouden kunnen wegvallen. Daar echter dieptekaarten voor weten- 
schappelijk doel niet zooals zeekaarten aan eene veelvuldige aanraking met de 
handen blootstaan, is bovenbedoeld gevaar gering. De in dit werk voorkomende 
dieptekaart is daarom volgens dit systeem ingericht. 
De plaatsbepaling van de geloode diepten. Betreffende de bepaling van de 
plaats, d. í. van de lengte en breedte, waar eene looding is geschied, dient hier 
eene opmerking te worden gemaakt, welke vooral ten opzichte van den O.l. Ar- 
chipel, waar de bodemhellingen met name in de nabijheid van de kusten hier 
en daar vrij steil zijn, van belang is. Het is nl. door allerlei oorzaken soms zeer 
goed mogelijk, dat, ondanks alle voorzorgen, de voor eene looding in lengte en 
breedte opgegevene ligging eenige zeemijlen fout is. 
In de eerste plaats zal dit evenals elders het geval kunnen zijn, wanneer de- 
plaatsbepaling geheel volgens gegist bestek moet geschieden, dat door stroom en 
andere oorzaken vaak ettelijke zeemijlen fout kan zijn; in de tweede plaats is 
niet zelden in den O.L. Archipel ook de plaatsbepaling door kompaspeilingen, 
a.a. nog weinig nauwkeurig, omdat men, tengevolge van onvolkomenheden der 
nr ae ae 
