Opmerkingen betreffende dieptekaarten. 61 
kaarten niet altijd zeker is, nòch omtrent de identiteit van alle gepeilde punten, 
nòch omtrent de ligging daarvan op de kaart. 
Bepaalde gevolgtrekkingen, afgeleid uit loodingen, welke bij uiteenloopende 
gelegenheden in elkaars nabuurschap werden gedaan, zullen daarom steeds onder 
voorbehoud moeten worden aanvaard, daar het in dergelijk geval b.v. geenszins 
onmogelijk is, dat van twee loodingen op uiteenloopende tijdstippen gedaan, de 
diepere als dichter bij de kust gelegen werd opgegeven, hoewel zij in werkelijk- 
heid verder daarvan verwijderd was dan de minder diepe. Daar nu reeds eene 
bodemhelling van 6° of ongeveer °°, bij een verschil in plaats van één zeemijl 
(1852 M.) een diepteverschil van 185 M. oplevert, en de onderlinge ligging van 
twee plaatsbepalingen in ongunstig geval zeer goed meer dan 4 à 5 zeemijlen 
onzuiver zou kunnen zijn, zou men tot zeer onjuiste gevolgtrekkingen kunnen 
komen. Bij loodingen, welke op één zelfde traject achtereenvolgens door een 
zelfden waarnemer zijn gedaan, is noemenswaarde onnauwkeurigheid in dit op- 
zicht niet te vreezen. 
Dieptelijnen. Analoog aan de hoogtelijnen van landkaarten, worden op de 
dieptekaarten dieptelijnen (isobathen) geteekend om het bodemrelief overzichtelijk 
te maken. De zeekaarten daargelaten, welke aan de bijzondere eischen van de 
scheepvaart moeten voldoen en hier buiten beschouwing blijven, vindt men in 
den regel op de dieptekaarten buiten de kustlijn eerst de dieptelijn van 200 M., 
welke de bovengrens der diepzeewaterlagen en tegelijk ten naastebij den buiten- 
rand der vastelandsplatten aangeeft. 
In vele gevallen geeft deze diepteiijn tevens de zoogenaamde moddergrens 
)E. „mud-line”) aan, omdat tot daar de samenstelling van de oppervlakkige bo- 
demlagen, en dan vermoedelijk ook die van de daaronder gelegene voor een 
groot deel bestaan uit erosieproducten van het vasteland, dus van terrigenen 
oorsprong zijn, terwijl daarentegen die van den diepzeebodem der oceanen in 
overwegende mate bestaan uit bezinkingsproducten van anderen aard, daaronder 
vooral de in verschillende stadiën van omzetting verkeerende kalk- en kiezel- 
skeletten van mikroskopische plankton-organismen. Een aldus gevormde karakte- 
ristieke diepzeebodem wordt intusschen binnen het gebied van den O.l. Archipel 
ook op de groote diepten nergens zoo zuiver aangetroffen als in de oceanen ver 
van alle land. Tengevolge van de nabijheid en steilte der eilandkusten, de tro- 
pische vegetatie en de intensieve verweering van bodem en plantendek, bestaat 
de bodem in de bekkens van den Archipel overal in meerdere of mindere mate 
uit neerslag van terrigenen aard, voor een deel op vele punten ook uit vulka- 
nische uitbarstingsproducten. 
Op de diepzeekaart in dit werk zijn buiten die van 200 M. de dieptelijnen 
van 1000, 2000 M. enz. aangegeven. Bij kaarten op grootere schaal vindt men 
soms ook die van 500, 1500 M. enz. 
Ter meerdere duidelijkheid worden de opvolgende dieptezônen gekleurd, 
gewoonlijk in blauwe tinten, welke voor de diepste gedeelten het donkerst wor- 
den gekozen, of wel vervangen door eene andere kleur. 
Daar, waar tengevolge van eene steile bodemhelling, in verband met de 
