62 De diepten der zeeën. 
schaal der kaart, de dieptelijnen te dicht bijeen zouden liggen, worden zij soms 
gedeeltelijk weggelaten of wel iets verder uiteen geteekend dan met de werke- 
lijkheid overeenkomt. 
Onvolkomenheid van de dieptekaarten. In de diepere gedeelten van den O.I. 
Archipel liggen, evenals trouwens in nog verreweg het grootste gedeelte van de 
oceanen, de punten, waar de diepte bekend is, meerendeels zoo ver uiteen, dat 
niet alleen van een eenigszins volledige detailleering van het reliëf van den zee- 
bodem geen sprake kan zijn, maar dat zelfs de afteekening der dieptelijnen over 
zeer groote uitgestrektheden tot dusverre nog slechts op gissing en waarschijn- 
lijkheid kan berusten. 
Er dient hier trouwens te worden opgemerkt, dat blijkens de tot dusverre 
gedane dieptewaarnemingen de diepzeebodem moet worden aangenomen een over 
het algemeen veel gelijkmatiger oppervlak te hebben dan het boven water rei- 
kend deel van de aardkorst. Wel komen op den diepzeebodem hooge verheffingen 
voor! met soms steile kanten, maar eene zoo veelvuldige en grillige afwisseling 
van hoogten en laagten, en zoo steile hellingen als men b.v. in alpengebieden 
vindt, zijn tot dusverre nog nergens op den diepzeebodem geconstateerd. Waar- 
schijnlijk zou deze bodem, kon zij onveranderd te zien komen, over oppervlakten 
van enorme uitgestrektheid slechts uiterst flauwe glooiingen vertoonen, waaruit 
de vastelanden met meerendeels zachte hellingen oprijzen, en waarop verheffin- 
gen met hellingen van 30° of daarboven slechts in zeer beperkt aantal zouden 
voorkomen. 
De voornaamste oorzaak voor dit zoo weinig geaccidenteerd reliëf van den 
zeebodem is gelegen in het ontbreken van de verschillende erosiewerkingen, 
waaraan het boven water reikende deel van de aardkorst onderhevig is. Voor 
het ontstaan van diepe insnijdingen, hooge en scherpe toppen en ruggen, en 
steile wanden door die oorzaak bestaat dus op den zeebodem geene aanleiding, 
en waar zij zich op eenig oogenblik mochten hebben bevonden, moeten zij sinds 
tal van eeuwen onderhevig zijn geweest aan den invloed van de voortdurende 
bezinking van fijnverdeelde organische en anorganische stoffen, welker nivellee- 
rende en afrondende werking eenigermate te vergelijken is met die van een 
langdurigen sneeuwval. Ook de afschuiving van bodemlagen, daar waar de toe- 
nemende bezinking tot overschrijding van de natuurlijke bodemhelling leidt, moet 
tot nivelléerende werking hebben bijgedragen. 
Aanduiding van de gesteldheid van den zeebodem. Evenals zulks op de zee- 
kaarten ten dienste van de navigatie geschiedt, wordt, zoo de schaal der kaart 
dit toelaat, de aard van den bodem ook op de diepzeekaarten in afkortingen bij 
het dieptecijfer vermeld. Deze aanduidingen bepalen zich tot dusverre tot de 
meest oppervlakkige bodemlaag, daar de hulpmiddelen voor het ophalen van 
grondproeven uit grootere diepte slechts bij een bepaald weeken bodem enkele 
decimeters indringen. Op de in dit werk voorkomende dieptekaart is met het 
oog op de kleine schaal de aard van den bodem niet aangegeven. 
Bodemhelling. Een zeer algemeen kenmerk vooral voor het oostelijk deel 
van den Archipel is de steilte van de kusten en van den zeebodem in de meer 
Mains de dn 
