72 De diepte der zeeën. 
betrouwbaar personeel gevergd. Daar sterke golfslag de waarneming ook voor 
den meest oordeelkundigen waarnemer onmogelijk maakt, wordt veel gebruik 
gemaakt van eene andere inrichting, waarbij een drijver den stand volgt van het 
wateroppervlak in een vertikale buis, welke op eenige diepte in gemeenschap 
staat met de watermassa, waarvan men den stand van het oppervlak wil kennen. 
De golfbeweging gaat nu slechts in zeer geringe, niet hinderlijke mate over op 
het waterniveau in de buis. De stand van den drijver kan met behulp van eene 
mechanische overbrenging worden aangegeven op een wijzerplaat en daarop 
worden afgelezen, dan wel gelijktijdig met de tijdsaanwijzing van een muse 
automatisch worden geregistreerd. 
Ook bestaan er zelfregistreerende peilschalen, zsenmstuberd volgens een be- 
ginsel, overeenkomende met dat van de barografen. Zij worden op zekere diepte 
op den bodem of op eene bepaalde hoogte daarboven vast opgesteld en teekenen 
op een door een uurwerk gedreven, draaienden cilinder den met den waterdruk 
correspondeerenden waterstand aan. Een dergelijk, door den Luitenant ter Zee 
J. J. De. VRIES ontworpen instrument heeft o.a. bij de hydrografische opnemingen 
in Ned. Indië goede diensten bewezen. 
Stroommeters. De bepaling van de snelheid en de richting van den stroom in 
de open zee, daar waar ankeren onmogelijk is, geschiedt door eene vergelijking van 
de gegiste met de gebeterde bestekken, opgeteekend in tal van scheepsjournalen. 
Het gegist bestek geeft aan den weg, welken men, voornamelijk op grond van de 
aanwijzingen van het kompas en de meting van de snelheid van het schip door 
het water, aanneemt ten opzichte van de watermassa te hebben afgelegd. Het 
gebeterd bestek geeft op grond van astronomische waarnemingen, dan wel van 
de waarneming van bekende punten van het aardoppervlak, aan, welken weg men 
inderdaad heeft afgelegd. Heeft men alle andere bekende oorzaken, waardoor 
gegist en gebeterd bestek kunnen verschillen, zoo goed mogelijk in rekening 
gebracht, dan wordt het overblijvend verschil gerekend te wijten te zijn aan den 
ondervonden stroom. 
Plaats en tijdstip van de aldus verkregen gegevens hangen blijkbaar van het 
toeval af. Om op een bepaald punt op bepaalde tijdstippen nauwkeurige stroom- 
waarnemingen te doen, moet de gelegenheid bestaan om daar te ankeren, zoodat 
het schip een vast punt vormt, ten opzichte waarvan door middel van daartoe 
geëigende instrumenten, stroommeters, de beweging van het water in snelheid 
en richting kan worden bepaald. Sommige dier instrumenten geven gelegenheid 
stroomwaarnemingen behalve aan het oppervlak ook te doen op zekere diepte. 
Bij sommige stroommeters berust de bepaling van de stroomsnelheid op de 
draaiing van een door het water gedreven, met zeer geringe wrijving opgestelde 
vleugelschroef, bij andere op de helling, welke de waterstand aan een als slinger 
opgehangen deel van het instrument geeft. 
De constructie van stroommeters, welke geheel als zelfregistreerend instru- 
ment gedurende zeker tijdsverloop zoowel de snelheid als de richting van den 
stroom aanteekenen is een moeilijk vraagstuk, omdat voor de bepaling van de 
stroomrichting moet worden gebruik gemaakt van het kompas, waarbij het mecha- 
